Vitamin A có lẽ là hoạt chất được giới da liễu nhắc tên nhiều nhất trong nửa thế kỷ qua. Câu chuyện bắt đầu từ những nghiên cứu về dinh dưỡng, khi người ta nhận ra làn da thiếu vitamin này trở nên dày, khô và sần sùi. Rồi khi một dẫn xuất của nó được dùng trị mụn, các bác sĩ bất ngờ thấy da bệnh nhân cũng mịn hơn, ít nếp nhăn hơn. Từ đó, gia đình retinoid bước ra khỏi phòng khám để trở thành “tiêu chuẩn vàng” của những lọ serum chống lão hóa.
Trong mỹ phẩm, vitamin A không phải một phân tử duy nhất mà là cả một gia đình gọi chung là retinoid. Nhẹ nhất là các ester như retinyl palmitate hay retinyl propionate, kế đến là retinol, rồi retinaldehyde (retinal) mạnh hơn một bậc. Mạnh nhất là retinoic acid, hay tretinoin, thuốc kê đơn không được phép dùng trong mỹ phẩm tại khu vực ASEAN. Những thế hệ mới như hydroxypinacolone retinoate (HPR) được phát triển để đi thẳng vào thụ thể mà ít gây kích ứng hơn.
Khi thoa lên da, các dạng vitamin A lần lượt được chuyển hóa qua từng bậc để cuối cùng trở thành retinoic acid, dạng có thể gắn vào thụ thể trong nhân tế bào. Từ đó, tế bào biểu bì đổi mới đều đặn hơn, lớp sừng mịn lại, lỗ chân lông bớt bít tắc; ở lớp sâu, retinoid hỗ trợ duy trì collagen, giúp nếp nhăn mảnh mờ dần và da đều màu hơn. Dạng càng xa retinoic acid càng dịu nhưng càng cần kiên nhẫn.
Retinol trong mỹ phẩm thường dùng ở khoảng 0,1–1%, tăng dần khi da đã quen. Retinoid kết hợp tốt với niacinamide, peptide, ceramide và hyaluronic acid để giảm khô ráp; nên tách khỏi AHA, BHA nồng độ cao hay benzoyl peroxide trong cùng một buổi. Đây là một trong những hoạt chất tiêu biểu của nhóm giao tiếp tế bào, bên cạnh copper peptide, growth factors hay bakuchiol, lựa chọn thực vật cho làn da chưa sẵn sàng với retinoid.
Mười sản phẩm dưới đây được sắp từ số 1 đến số 10 theo mức độ chuyên sâu giảm dần: đầu bảng là công thức retinoid đậm đặc, đi kèm công nghệ bao nang hoặc đa hoạt chất; cuối bảng là những lựa chọn dễ bắt đầu cho làn da mới làm quen.
Retinol 1% được bao nang để phóng thích từ từ, dành cho làn da đã quen retinoid và muốn tác động rõ lên nếp nhăn, kết cấu.
Retinyl propionate kết hợp peptide trong công thức REt của Vivant, hợp làn da nhạy cảm cần trẻ hóa mà vẫn êm dịu.
Kem retinol ba tác động của Klapp, dùng được cả ngày lẫn đêm, cho làn da trưởng thành có nếp nhăn và mất đàn hồi.
Phức hợp RetiGen 6% với HPR và axit folic, serum buổi tối cho làn da muốn đi xa hơn với retinoid thế hệ mới.
Retinol 1,3% song hành cùng bakuchiol, công thức đa hoạt chất cho nếp nhăn và bề mặt da kém mịn.
Retinol 8, dẫn xuất retinoid độc quyền của Verso, trong nền kem đêm mềm mượt cho da có dấu hiệu lão hóa sớm.
HPR phối hợp peptide, lựa chọn hợp lý cho người muốn hiệu quả retinoid nhưng e ngại bong tróc.
Serum dạng dầu chứa retinoid cùng vitamin C, E, nuôi dưỡng và làm mịn làn da khô, thiếu sức sống.
Retinol 0,5% trong kem dưỡng, bước đệm vừa phải để làm quen retinoid và cải thiện kết cấu da.
Retinyl palmitate 5% cùng glycolic acid 5%, dạng ester dịu nhẹ dành cho người mới bắt đầu dùng buổi tối.
Retinoid là hoạt chất của buổi tối vì kém bền dưới ánh nắng. Nếu mới bắt đầu, hãy chọn số 9 hoặc số 10, thoa một lượng bằng hạt đậu sau khi da đã khô, 2–3 tối mỗi tuần rồi tăng dần. Khi da đã quen, bạn có thể chuyển sang số 4, số 5 hoặc số 1. Làn da nhạy cảm nên bắt đầu với số 2 hoặc số 7. Bong nhẹ, khô ráp vài tuần đầu là thường gặp; nếu đỏ rát kéo dài, hãy giãn tần suất. Buổi sáng luôn cần kem chống nắng phổ rộng. Phụ nữ mang thai, đang cho con bú hoặc đang dùng thuốc trị mụn đường uống nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
Với nếp nhăn đã hằn rõ, retinoid tại nhà sẽ phát huy tốt hơn khi đi cùng liệu trình mesobotox tại Lona Skin Lab, còn những buổi nâng cơ mặt chuyên sâu tại Lona Home Spa giúp làn da giữ độ săn chắc. Hãy tạm ngưng retinoid khoảng 3–5 ngày trước các liệu trình peel, laser hay lăn kim. Sau liệu trình, đắp mặt nạ phục hồi FAU SOS để làm dịu, rồi chỉ quay lại với vitamin A khi da đã hồi phục hoàn toàn.
Vitamin A không mang lại phép màu sau một đêm, nhưng là người bạn đồng hành bền bỉ nhất của làn da muốn trẻ lâu, khi được chọn đúng dạng và dùng đúng nhịp. Nếu bạn còn phân vân retinoid nào hợp với làn da mình, hãy để lại thông tin cho Lona, chúng tôi sẽ cùng bạn lắng nghe làn da.
Lưu ý: Mỗi người có cơ địa khác nhau nên mức độ tương thích và khả năng kích ứng với từng thành phần cũng khác nhau. Nội dung trên chỉ mang tính tham khảo, không thể thay thế cho một buổi tư vấn trực tiếp. Hãy liên hệ Lona để được hỗ trợ trực tiếp khi cần.