CBD (cannabidiol) là một hợp chất chiết từ cây gai dầu, không gây “phê” như THC. Cồn CBD Tincture của Dermesse được hãng giới thiệu dùng đường uống. Bằng chứng khoa học về nhiều công dụng còn hạn chế, CBD có thể tương tác thuốc, nên cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng.
CBD là gì?
CBD là viết tắt của cannabidiol, một trong hàng trăm hợp chất nhóm cannabinoid có trong các loài cây họ gai dầu (Cannabis sativa). Hợp chất được biết đến nhiều nhất trong nhóm này là THC (tetrahydrocannabinol), chất gây tác động lên tâm thần. CBD có cấu trúc khác THC và theo y văn phổ biến, CBD không gây cảm giác “phê” ở liều thông thường.
Trên thị trường quốc tế, CBD xuất hiện ở nhiều dạng: dầu, cồn nhỏ giọt (tincture), viên nang, kẹo, kem bôi, serum. Mức độ quản lý mỗi dạng khác nhau tuỳ quốc gia. Một số dạng được xếp là thực phẩm bổ sung, một số là mỹ phẩm, và có một chế phẩm CBD tinh khiết được cấp phép như thuốc kê đơn ở một số nước cho vài thể động kinh hiếm gặp. Điều đó không có nghĩa mọi sản phẩm chứa CBD đều có tác dụng như thuốc.
Thông tin theo công bố của hãng về CBD Tincture Dermesse
Phần dưới đây tóm tắt thông tin do nhà sản xuất và nhà phân phối công bố. Lona chưa đối chiếu các thông tin này với hồ sơ lưu hành tại Việt Nam và không xem đây là bằng chứng về hiệu quả.
| Mục | Thông tin theo công bố của hãng |
|---|---|
| Tên sản phẩm | CBD Tincture Dermesse 750 mg |
| Quy cách | Chai 30 ml kèm ống nhỏ giọt, chứa 750 mg chiết xuất dầu CBD |
| Dạng dùng | Cồn thuốc (tincture), hãng giới thiệu dùng đường uống |
| Thành phần hãng nêu | Chiết xuất CBD dạng “broad spectrum” từ cây gai dầu, dầu hạt nho; hãng cho biết nguyên liệu được kiểm tra ở mức THC 0,0% |
| Nhà sản xuất | Hãng ghi là Axia Medical Solutions, LLC (Hoa Kỳ), thuộc thương hiệu CBDermesse, dòng mở rộng của Dermesse |
| Công dụng hãng giới thiệu | Hỗ trợ hệ endocannabinoid, được quảng bá liên quan đến viêm, căng thẳng, lo âu |
Các công dụng trong bảng là lời giới thiệu của nhà sản xuất, không phải chỉ định điều trị. Người dùng nên đọc kỹ nhãn thực tế, kiểm tra số lô, hạn dùng và hỏi dược sĩ về tình trạng pháp lý của sản phẩm trước khi sử dụng.
Giới thiệu khoa học chung: CBD tác động lên cơ thể thế nào?
Phần này mô tả kiến thức phổ thông về CBD theo y văn, không khẳng định hiệu quả của riêng sản phẩm nào.
Hệ endocannabinoid
Cơ thể người có một hệ tín hiệu gọi là hệ endocannabinoid, gồm các thụ thể (thường gọi là CB1, CB2), các chất truyền tin nội sinh và enzyme phân huỷ chúng. Hệ này tham gia điều hoà nhiều quá trình như cảm giác đau, viêm, giấc ngủ, cảm xúc. THC gắn khá mạnh vào thụ thể CB1 ở não, trong khi CBD tác động gián tiếp hơn và lên nhiều đích khác nhau. Cơ chế đầy đủ của CBD vẫn đang được nghiên cứu.
Bằng chứng hiện có
Các nghiên cứu về CBD cho lo âu, mất ngủ, đau mạn tính hay viêm phần lớn còn nhỏ, ngắn hạn, dùng liều và dạng bào chế khác nhau nên khó so sánh. Kết quả chưa đủ để kết luận CBD là lựa chọn phù hợp cho các tình trạng này ở người khoẻ mạnh hoặc người bệnh nói chung. Lĩnh vực có dữ liệu rõ hơn là một số thể động kinh hiếm gặp, nhưng đó là thuốc kê đơn tinh khiết, dùng dưới sự theo dõi chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa.
CBD trong chăm sóc da
CBD cũng được đưa vào kem, serum với định hướng làm dịu da. Một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm gợi ý CBD có thể ảnh hưởng đến tuyến bã và phản ứng viêm, nhưng dữ liệu lâm sàng trên người còn ít. Dạng bôi và dạng uống là hai đường dùng khác nhau, với rủi ro khác nhau. Nếu da bạn hay đỏ rát, châm chích, bài kích ứng da: nhận diện đúng và xử trí an toàn có thể hữu ích hơn việc thử thêm sản phẩm mới.
Vì sao chất lượng sản phẩm CBD là vấn đề cần lưu ý?
Trên thế giới, nhiều cuộc kiểm tra độc lập ghi nhận sản phẩm CBD có hàm lượng thực tế khác với nhãn, hoặc lẫn THC, dung môi, kim loại nặng. Khái niệm “full spectrum”, “broad spectrum”, “isolate” cũng thường bị dùng không thống nhất. Vì vậy:
- Chỉ tin vào kết quả kiểm nghiệm độc lập có thể truy xuất theo số lô, không chỉ lời giới thiệu.
- Kiểm tra sản phẩm có được phép lưu hành tại Việt Nam hay không và thuộc nhóm quản lý nào.
- Thận trọng với sản phẩm xách tay, không có nhãn phụ tiếng Việt, không rõ nhà nhập khẩu.
Tại Việt Nam, các chế phẩm có nguồn gốc từ cây họ cần sa thuộc diện quản lý chặt. Người dùng nên hỏi dược sĩ hoặc cơ quan quản lý về tình trạng pháp lý trước khi mua, mang theo hoặc sử dụng.
Ai không nên tự dùng CBD?
- Phụ nữ mang thai, đang cho con bú hoặc dự định có thai.
- Trẻ em và thanh thiếu niên.
- Người có bệnh gan hoặc men gan bất thường.
- Người đang dùng thuốc chống đông, thuốc chống động kinh, thuốc an thần, thuốc chống trầm cảm, thuốc ức chế miễn dịch hoặc nhiều loại thuốc cùng lúc.
- Người cần lái xe, vận hành máy móc, vì CBD có thể gây buồn ngủ ở một số người.
- Người đang điều trị rối loạn lo âu, trầm cảm, mất ngủ: không nên tự thay thuốc bằng CBD.
Rủi ro và tác dụng không mong muốn của CBD
CBD thường được mô tả là dung nạp khá tốt ở nhiều người, nhưng vẫn có những rủi ro được ghi nhận trong y văn:
- Thường gặp: buồn ngủ, mệt mỏi, khô miệng, tiêu chảy, thay đổi cảm giác thèm ăn.
- Ảnh hưởng gan: tăng men gan đã được ghi nhận, nhất là ở liều cao hoặc khi dùng cùng một số thuốc khác.
- Tương tác thuốc: CBD có thể ảnh hưởng đến enzyme gan (nhóm cytochrome P450) chuyển hoá nhiều thuốc, làm thay đổi nồng độ thuốc trong máu, ví dụ thuốc chống đông hoặc thuốc chống động kinh.
- Cộng hưởng an thần: khi dùng cùng rượu bia, thuốc ngủ, thuốc an thần.
- Rủi ro từ sản phẩm: lẫn THC hoặc tạp chất, sai hàm lượng; dạng cồn có thể không phù hợp với người cần tránh rượu.
- Dị ứng: với CBD, dầu nền hoặc tá dược khác.
Hãy ngưng dùng và đi khám nếu có vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, đau bụng phải, buồn ngủ bất thường, khó thở hoặc nổi mẩn lan rộng.
Vì sao cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng?
CBD không phải sản phẩm “vô hại vì là thiên nhiên”. Bác sĩ hoặc dược sĩ có thể giúp bạn:
- Xem xét tương tác với các thuốc đang dùng, kể cả thuốc không kê đơn và thực phẩm chức năng.
- Đánh giá nguyên nhân thật sự của mất ngủ, lo âu, đau hay viêm da, thay vì chỉ xử lý triệu chứng.
- Kiểm tra tình trạng pháp lý và nguồn gốc sản phẩm.
- Theo dõi chức năng gan khi cần.
Lona Skin Lab là phòng khám da liễu thẩm mỹ, không tư vấn hay kê đơn CBD. Nếu bạn đang tìm hiểu sản phẩm uống cho mục đích làm đẹp nói chung, có thể tham khảo bài viên uống làm đẹp: hiểu đúng, chọn đúng, dùng an toàn. Với các vấn đề về da như đỏ, rát, mẩn ngứa kéo dài, bạn có thể đặt lịch thăm khám da tại Lona Skin Lab để bác sĩ đánh giá tình trạng và tư vấn phương án phù hợp. Tham khảo thêm bài da nhạy cảm: hiểu đúng để chăm sóc an toàn.
Câu hỏi thường gặp
CBD có gây nghiện hay gây “phê” không?
Theo y văn phổ biến, CBD tinh khiết không gây tác động tâm thần như THC và nguy cơ lệ thuộc được đánh giá thấp. Tuy vậy, sản phẩm trên thị trường có thể lẫn THC nếu không được kiểm soát chất lượng, nên không thể loại trừ hoàn toàn rủi ro này.
CBD có giúp ngủ ngon, giảm lo âu không?
Một số nghiên cứu nhỏ cho kết quả gợi ý, nhưng bằng chứng chưa đủ mạnh và chưa thống nhất. Mất ngủ, lo âu kéo dài nên được bác sĩ đánh giá nguyên nhân thay vì tự dùng CBD.
Đang uống thuốc khác có dùng CBD được không?
Cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước. CBD có thể làm thay đổi cách gan chuyển hoá nhiều loại thuốc, đặc biệt thuốc chống đông, thuốc chống động kinh và thuốc an thần.
CBD bôi da và CBD uống khác nhau thế nào?
CBD bôi chủ yếu tác động tại chỗ, lượng vào máu thấp hơn; CBD uống đi qua đường tiêu hoá và gan nên có nguy cơ tương tác thuốc cao hơn. Cả hai dạng đều còn ít dữ liệu lâm sàng và đều có thể gây dị ứng.
Nội dung y khoa được duyệt bởi ThS. BS Lê Thị Thảo Vy – Bác sĩ Da liễu, Lona Skin Lab. Phần gợi ý sản phẩm chăm sóc tại nhà do Lona biên soạn, không phải chỉ định cá nhân của bác sĩ.
Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Hiệu quả và rủi ro khác nhau ở mỗi người.
Chú ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng bất kỳ phương pháp nào. Xem thêm
