Sản phẩm AHA: cách chọn theo loại da và hướng dẫn dùng an toàn

Chọn sản phẩm AHA phù hợp nghĩa là chọn đúng loại acid (glycolic, lactic, mandelic), nồng độ và dạng sản phẩm theo loại da. Người mới hoặc da nhạy cảm nên bắt đầu với AHA nồng độ thấp, dùng 2–3 tối mỗi tuần, kết hợp dưỡng ẩm và luôn thoa kem chống nắng phổ rộng vào ban ngày.

AHA là gì?

Alpha hydroxy acid (AHA) là nhóm acid có trong trái cây, mía, sữa. Trong mỹ phẩm, AHA được dùng như chất tẩy tế bào chết hoá học: chúng làm lỏng “chất keo” giữa các tế bào sừng ở bề mặt, giúp lớp tế bào cũ bong ra đều hơn mà không cần chà xát. Để hiểu thêm về một dòng sản phẩm AHA quen thuộc, bạn có thể đọc bài AHA Paula’s Choice.

Các loại AHA thường gặp

Loại AHA	Đặc điểm	Phù hợp với	Lưu ý
Glycolic acid	Phân tử nhỏ nhất, thấm nhanh	Da thường, da dầu, da dày, xỉn màu	Dễ châm chích hơn
Lactic acid	Phân tử lớn hơn, có khả năng giữ ẩm	Da khô, da mới dùng acid	Tương đối dịu
Mandelic acid	Phân tử lớn, thấm chậm	Da nhạy cảm, da dễ thâm	Thay đổi chậm hơn
Citric, malic, tartaric acid	Thường dùng phối hợp, điều chỉnh pH	Tuỳ công thức	Ít khi là hoạt chất chính

Nếu bạn quan tâm riêng glycolic acid, hai bài glycolic acid là gì và glycolic acid nên kết hợp với gì có hướng dẫn chi tiết.

Lợi ích của AHA với làn da

• Tẩy tế bào chết nhẹ nhàng: thay thế hạt chà, bàn chải có thể gây trầy xước.
• Cải thiện kết cấu: da bớt sần, mịn hơn, lớp trang điểm bám đều hơn.
• Hỗ trợ đều màu: giúp vết thâm, đốm nâu nông trông mờ hơn khi kết hợp chống nắng.
• Dấu hiệu lão hoá: dùng lâu dài có thể giúp nếp nhăn mảnh kém rõ.
• Hỗ trợ da dầu, bít tắc: giảm tích tụ tế bào chết quanh lỗ chân lông; với mụn đầu đen, BHA tan trong dầu thường phù hợp hơn.

Cách chọn sản phẩm AHA theo loại da

• Người mới, da nhạy cảm: ưu tiên lactic hoặc mandelic acid, nồng độ thấp, dạng toner hoặc serum dịu.
• Da khô: lactic acid trong nền kem dưỡng có thêm chất giữ ẩm.
• Da dầu, da dày: glycolic acid dạng toner hoặc serum; có thể dùng xen kẽ với BHA.
• Da sẫm màu, dễ thâm: bắt đầu chậm, nồng độ thấp, theo dõi kích ứng kỹ.

Một số người hỏi về các dòng AHA nội địa; bài AHA Mona có nên dùng cho da mụn, thâm và nhạy cảm phân tích một ví dụ cụ thể. Khi chọn, hãy đọc kỹ thành phần, nồng độ, độ pH nếu nhà sản xuất công bố, và mua sản phẩm có nhãn phụ tiếng Việt.

Cách dùng AHA cho người mới bắt đầu

1. Buổi tối, làm sạch và lau khô da.
2. Thoa một lớp mỏng sản phẩm AHA, tránh vùng mắt, khoé mũi, khoé miệng.
3. Chờ thấm rồi dưỡng ẩm.
4. Tần suất: 2–3 tối mỗi tuần trong tháng đầu, tăng dần nếu da ổn.
5. Buổi sáng: kem chống nắng phổ rộng, thoa lại khi ra ngoài lâu.

Không dùng AHA cùng buổi với retinol, BHA nồng độ cao, vitamin C L-ascorbic acid khi mới bắt đầu. Ngưng AHA vài ngày trước và sau thủ thuật như laser, peel, tẩy lông bằng sáp theo hướng dẫn của bác sĩ.

Tác dụng phụ và rủi ro khi dùng AHA

• Châm chích, nóng rát, đỏ trong vài phút sau khi thoa, nhất là giai đoạn đầu.
• Khô, bong vảy khi dùng quá thường xuyên.
• Tăng nhạy cảm với ánh nắng: dễ cháy nắng nếu không chống nắng.
• Tăng sắc tố sau viêm, đặc biệt ở da sẫm màu khi bị kích ứng.
• Tổn thương hàng rào da khi kết hợp nhiều acid hoặc dùng trên da đang viêm.

Không dùng trên da trầy xước, cháy nắng, đang viêm da, chàm. Peel AHA nồng độ cao tại phòng khám là thủ thuật y khoa, không tự thực hiện tại nhà.

Thăm khám tại Lona Skin Lab

Khi da xỉn màu, thâm, sần hoặc mụn kéo dài, AHA tại nhà có thể chưa đủ. Tại Lona Skin Lab, phòng khám da liễu thẩm mỹ tại Cần Thơ, bác sĩ soi da bằng thiết bị để đánh giá tình trạng và tư vấn chu trình phù hợp; khi cần, Lona Skin Lab thực hiện peel hoá học, laser hoặc kê đơn da liễu sau khi bác sĩ thăm khám và chỉ định. Bạn có thể đặt lịch thăm khám để được tư vấn cụ thể.

Chăm sóc da tại nhà khi dùng AHA

Các gợi ý do Lona biên soạn giúp chu trình AHA dịu và an toàn hơn:

• Làm sạch dịu nhẹ: Soothing Deep Cleansing Oil Dermyxis và danh mục sữa rửa mặt.
• Hỗ trợ hàng rào da, đều màu: Clair Whitening Source Bellmona chứa niacinamide.
• Chống nắng: Rosy Veil Tone-up Glow Sun Serum SRX SPF50+ PA++++.

Khi nào cần đi khám ngay?

• Da đỏ rát, phồng rộp, rỉ dịch sau khi dùng AHA.
• Kích ứng không giảm sau vài ngày ngưng sản phẩm.
• Xuất hiện mảng thâm sẫm sau kích ứng.
• Mụn viêm, mụn bọc tăng nhiều.

Câu hỏi thường gặp

AHA và BHA khác nhau thế nào?

AHA tan trong nước, chủ yếu tác động trên bề mặt da, phù hợp da khô, xỉn màu, sần. BHA (salicylic acid) tan trong dầu, có thể đi vào lỗ chân lông, phù hợp da dầu, mụn đầu đen. Hai nhóm có thể dùng trong cùng chu trình nhưng nên xen kẽ ngày để hạn chế kích ứng, nhất là khi mới bắt đầu.

Người mới nên dùng AHA nồng độ bao nhiêu?

Người mới thường nên chọn sản phẩm AHA nồng độ thấp, ví dụ khoảng 5% hoặc dưới, dạng toner hoặc serum, dùng 2–3 tối mỗi tuần. Nồng độ cao không đồng nghĩa hiệu quả hơn mà làm tăng nguy cơ kích ứng. Sau vài tuần nếu da dung nạp, bạn có thể tăng tần suất trước khi cân nhắc tăng nồng độ.

Có thể dùng AHA hằng ngày không?

Một số sản phẩm AHA nồng độ thấp được thiết kế để dùng hằng ngày, nhưng người mới nên bắt đầu vài lần mỗi tuần. Nếu da không đỏ, không bong, bạn có thể tăng dần. Dấu hiệu dùng quá mức gồm da căng bóng bất thường, châm chích khi thoa kem dưỡng, đỏ kéo dài; khi đó hãy giảm tần suất.

Phụ nữ mang thai có dùng AHA được không?

AHA nồng độ thấp trong mỹ phẩm thường được xem là có thể cân nhắc trong thai kỳ, khác với retinoid cần tránh. Tuy vậy, da khi mang thai dễ nhạy cảm và dễ sạm hơn. Bạn nên hỏi bác sĩ trước khi dùng, chọn sản phẩm dịu nhẹ và chống nắng kỹ hằng ngày.

Tài liệu tham khảo

• U.S. Food and Drug Administration (FDA)
• American Academy of Dermatology (AAD)
• DermNet