Thâm quầng mắt: nguyên nhân, cách cải thiện và khi nào nên thăm khám

Lona Team Đã kiểm duyệt nội dung

Thâm quầng mắt là tình trạng vùng da dưới mắt sẫm màu hơn xung quanh, do tăng sắc tố, mạch máu lộ qua da mỏng hoặc hõm rãnh lệ tạo bóng. Cách cải thiện tuỳ nguyên nhân: ngủ đủ, chống nắng, sản phẩm làm đều màu và thủ thuật khi bác sĩ chỉ định.

Thâm quầng mắt là gì và vì sao vùng mắt dễ bị thâm?

Da vùng quanh mắt là một trong những vùng da mỏng nhất trên cơ thể, ít tuyến dầu và lớp mỡ dưới da mỏng. Vì vậy, chỉ cần thay đổi nhỏ về sắc tố, tuần hoàn hay cấu trúc mô cũng đủ làm vùng này trông tối màu và mệt mỏi. Thâm quầng mắt hiếm khi nguy hiểm nhưng ảnh hưởng nhiều đến sự tự tin.

Có những loại thâm quầng mắt nào?

Xác định đúng loại thâm là bước quan trọng nhất, vì mỗi loại cần hướng cải thiện khác nhau. Một cách tự kiểm tra đơn giản: dùng ngón tay kéo nhẹ da dưới mắt. Nếu màu thâm gần như không đổi, nhiều khả năng là sắc tố; nếu màu nhạt bớt hoặc chuyển xanh tím rõ hơn, có thể do mạch máu; nếu thâm giảm khi ngửa mặt lên ánh sáng, thường là bóng do hõm.

Nguyên nhân nào làm thâm quầng mắt nặng hơn?

• Thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài: làm da nhợt, mạch máu dưới da dễ lộ rõ hơn.
• Dụi mắt thường xuyên: hay gặp ở người viêm mũi dị ứng hoặc viêm da cơ địa; ma sát lặp lại gây tăng sắc tố.
• Tia UV: kích thích tế bào sắc tố, làm vùng thâm đậm hơn và lâu cải thiện.
• Lão hoá: da mỏng dần, mất collagen, mỡ dưới mắt dịch chuyển tạo rãnh lệ và bóng tối.
• Thuốc và bệnh lý: một số thuốc, thiếu máu, bệnh tuyến giáp hay bệnh thận có thể kèm thay đổi màu da quanh mắt.

Thâm quầng mắt thường đi cùng các vấn đề sắc tố khác trên mặt. Bạn có thể tham khảo thêm chủ đề nám, tàn nhang và các rối loạn sắc tố hoặc bài da không đều màu: nguyên nhân và cách cải thiện để hiểu cơ chế chung.

Cách chữa thâm quầng mắt tại nhà có tác dụng đến đâu?

Chăm sóc tại nhà giúp cải thiện phần do sinh hoạt và sắc tố nhẹ, nhưng khó thay đổi thâm do cấu trúc. Kết quả thường cần vài tuần đến vài tháng và tuỳ cơ địa.

1. Ngủ đủ 7–8 giờ, kê gối cao vừa phải: giảm ứ dịch và bọng mắt buổi sáng.
2. Hạn chế dụi mắt: nếu ngứa mắt, nghẹt mũi kéo dài, nên khám để kiểm soát dị ứng.
3. Chống nắng mỗi ngày: dùng kem chống nắng phổ rộng cho cả vùng quanh mắt, đeo kính râm khi ra ngoài.
4. Dưỡng ẩm và làm đều màu: chọn sản phẩm có hoạt chất như vitamin C, niacinamide, tranexamic acid hoặc arbutin ở dạng dịu nhẹ, thoa cách bờ mi.

Không tự bôi thuốc chứa corticoid hoặc kem trộn quanh mắt vì có thể gây mỏng da, giãn mạch.

Các thủ thuật cải thiện thâm quầng mắt tại cơ sở y tế

Khi chăm sóc tại nhà chưa đủ, bác sĩ có thể cân nhắc thủ thuật tuỳ loại thâm, độ dày da và mong muốn của từng người:

• Peel hoá học nông: hỗ trợ làm mờ sắc tố lớp nông; cần nồng độ phù hợp vì da mắt rất nhạy cảm.
• Laser và ánh sáng: một số bước sóng nhắm vào sắc tố hoặc mạch máu; cần đánh giá loại da để giảm nguy cơ tăng sắc tố sau viêm.
• Tiêm filler HA rãnh lệ: áp dụng cho thâm do hõm rãnh lệ; đây là vùng kỹ thuật khó, có rủi ro mạch máu và phù nề, cần bác sĩ có kinh nghiệm.
• Thuốc bôi kê đơn: một số trường hợp sắc tố được bác sĩ kê thuốc bôi, cần theo dõi vì da mắt dễ kích ứng.

Rủi ro và tác dụng phụ cần biết khi cải thiện thâm quầng mắt

• Kích ứng, viêm da tiếp xúc: do sản phẩm có acid hoặc retinoid nồng độ cao bôi sát mắt.
• Tăng sắc tố sau viêm: có thể xảy ra sau peel, laser hoặc kích ứng, nhất là da châu Á.
• Bầm, sưng, phù nề kéo dài: hay gặp sau tiêm filler rãnh lệ; hiếm hơn có thể gặp hiệu ứng ánh xanh dưới da (Tyndall), nốt cục.
• Tắc mạch: biến chứng hiếm nhưng nghiêm trọng của tiêm filler vùng quanh mắt, có thể ảnh hưởng thị lực; cần xử trí cấp cứu.
• Mỏng da, giãn mạch: khi tự dùng kem chứa corticoid không có chỉ định.

Thăm khám tại Lona Skin Lab

Tại Lona Skin Lab, phòng khám da liễu thẩm mỹ tại Cần Thơ, quy trình bắt đầu bằng thăm khám và đánh giá vùng da quanh mắt: phân loại thâm (sắc tố, mạch máu, cấu trúc), xem độ dày da, tiền sử dị ứng và thói quen sinh hoạt. Lona Skin Lab thực hiện peel hoá học, laser và tiêm filler HA sau khi bác sĩ thăm khám và chỉ định. Với trường hợp nghi bệnh lý toàn thân, bác sĩ sẽ tư vấn khám chuyên khoa phù hợp.

Nếu bạn muốn biết thâm quầng của mình thuộc nhóm nào, hãy đặt lịch thăm khám để bác sĩ đánh giá và tư vấn phương án phù hợp.

Chăm sóc da vùng mắt tại nhà

Phần này gợi ý nhóm sản phẩm chăm sóc tại nhà ở mức mỹ phẩm, giúp duy trì nền da và hạn chế tác động của nắng:

• Chống nắng hằng ngày: Rosy Veil Tone-up Glow Sun Serum SPF50+ PA++++ (SRX) kết cấu mỏng nhẹ, dễ tán đều, hoặc xem thêm danh mục kem chống nắng.
• Hỗ trợ làm đều màu da: các sản phẩm chứa tranexamic acid hoặc sản phẩm chứa vitamin C (acid ascorbic); nên thử trước ở vùng nhỏ và thoa cách xa bờ mi.
• Dưỡng sáng cho vùng da mặt: Brite 30ml (Skinuva) với tranexamic acid và arbutin, hỗ trợ làm sáng, đều màu da theo công bố của nhà sản xuất.

Tham khảo thêm bài Neoretin và cơ chế kiểm soát sắc tố hoặc hướng dẫn chọn kem cho vùng da thâm nách để hiểu cách các hoạt chất làm đều màu hoạt động.

Khi nào cần đi khám ngay?

• Thâm hoặc sưng chỉ xuất hiện ở một bên mắt, tiến triển nhanh.
• Vùng mắt sưng đỏ, đau, nóng, chảy dịch hoặc kèm sốt.
• Sau tiêm filler vùng mắt: đau tăng dần, da tái nhợt hoặc tím loang, nhìn mờ, đau mắt.
• Thâm kèm mệt mỏi, xanh xao, sụt cân, phù mặt hoặc chân.

Câu hỏi thường gặp

Thâm quầng mắt có tự hết khi ngủ đủ không?

Nếu thâm chủ yếu do thiếu ngủ, mệt mỏi hoặc ứ dịch, ngủ đủ và điều chỉnh sinh hoạt có thể giúp vùng mắt sáng hơn sau vài tuần. Tuy nhiên, thâm do sắc tố di truyền hoặc do hõm rãnh lệ thường không mất đi chỉ nhờ ngủ đủ, mà cần kết hợp chống nắng, chăm sóc da và đôi khi là thủ thuật theo chỉ định.

Kem mắt có làm hết thâm quầng không?

Kem mắt chủ yếu giúp dưỡng ẩm, làm mềm da và hỗ trợ làm đều màu ở mức mỹ phẩm. Với thâm sắc tố nhẹ, sản phẩm có vitamin C, niacinamide hay tranexamic acid có thể giúp cải thiện dần. Thâm do mạch máu hoặc cấu trúc hầu như không thay đổi nhiều khi chỉ dùng kem, vì vậy nên xác định loại thâm trước.

Tiêm filler rãnh lệ có giúp giảm thâm quầng mắt không?

Filler HA có thể làm đầy rãnh lệ, giảm bóng tối do hõm, nên phù hợp với thâm loại cấu trúc. Filler không làm thay đổi sắc tố nâu. Đây là vùng có nhiều mạch máu quan trọng, nguy cơ phù nề và tắc mạch, vì vậy cần bác sĩ thăm khám kỹ, đánh giá chỉ định và thực hiện tại cơ sở được cấp phép.

Bao lâu thì thấy thâm quầng mắt cải thiện?

Thay đổi sinh hoạt và chống nắng thường cần 4–8 tuần để thấy khác biệt. Sản phẩm làm đều màu có thể cần 8–12 tuần dùng đều đặn. Với thủ thuật, thời gian và số buổi tuỳ phương pháp và cơ địa. Kết quả mỗi người khác nhau, và thâm có thể đậm lại nếu ngưng chống nắng hoặc quay lại thói quen cũ.

Trẻ em hoặc thanh thiếu niên bị thâm quầng mắt có đáng lo không?

Ở trẻ, thâm quầng thường liên quan viêm mũi dị ứng, viêm da cơ địa, dụi mắt hoặc di truyền. Phần lớn không nguy hiểm, nhưng nếu kèm nghẹt mũi kéo dài, ngáy, mệt mỏi, xanh xao hoặc sưng một bên mắt, nên đưa trẻ đi khám để tìm nguyên nhân, không tự bôi sản phẩm làm sáng cho trẻ.

Tài liệu tham khảo

• American Academy of Dermatology (AAD) – Dark circles under eyes; melasma and hyperpigmentation. aad.org
• DermNet – Periorbital hyperpigmentation. dermnetnz.org
• Mayo Clinic – Dark circles under eyes: causes and self-care. mayoclinic.org
• U.S. Food and Drug Administration (FDA) – Dermal fillers: safety communication. fda.gov