Hình ảnh mụn trứng cá: nhận diện các loại mụn và hướng điều trị

Lona Team Đã kiểm duyệt nội dung

Xem hình ảnh mụn trứng cá giúp bạn nhận diện các dạng thường gặp: mụn đầu đen, mụn đầu trắng, sẩn viêm, mụn mủ, mụn nốt và mụn nang. Tuy vậy, hình ảnh chỉ mang tính tham khảo; chẩn đoán chính xác cần bác sĩ da liễu thăm khám.

Mụn trứng cá hình thành như thế nào?

Mụn trứng cá là bệnh lý của nang lông tuyến bã, có bốn cơ chế chính: tăng tiết bã nhờn dưới tác động nội tiết androgen; sừng hoá bất thường ở cổ nang lông gây bít tắc; vi khuẩn Cutibacterium acnes tăng sinh; và phản ứng viêm. Di truyền, căng thẳng, một số thuốc, mỹ phẩm gây bít tắc và thói quen sờ nặn có thể làm mụn nặng hơn.

Các loại mụn trứng cá qua hình ảnh và đặc điểm

Mụn ẩn và mụn gạo thường là các dạng nhân mụn đóng. Xem thêm bài trụ cột mụn gạo: nhận diện và xử lý an toàn và bài mụn ẩn dưới da.

Những tình trạng dễ nhầm với mụn trứng cá

• Mụn nấm men (viêm nang lông do Malassezia): nốt nhỏ đồng đều, ngứa, hay ở trán, ngực, lưng; đáp ứng kém với thuốc trị mụn thông thường. Xem bài phân biệt mụn nấm men và mụn trứng cá.
• Milia (hạt kê): hạt trắng nhỏ, cứng, hay ở quanh mắt, không viêm. Xem bài milia và cách xử lý an toàn.
• Rosacea: đỏ da, giãn mạch, sẩn mủ ở vùng giữa mặt, không có nhân mụn.
• Viêm da quanh miệng: sẩn đỏ nhỏ quanh miệng, mũi, thường liên quan dùng corticoid bôi.
• Mụn do corticoid hoặc kem trộn: sẩn đều nhau, xuất hiện sau dùng sản phẩm không rõ nguồn gốc.

Các hướng điều trị mụn trứng cá

Lựa chọn phụ thuộc mức độ và loại tổn thương, do bác sĩ quyết định sau thăm khám:

• Mụn nhẹ (chủ yếu nhân mụn, ít sẩn viêm): chăm sóc da đúng cách, mỹ phẩm hỗ trợ có BHA, niacinamide; thuốc bôi như retinoid, benzoyl peroxide, azelaic acid khi được chỉ định.
• Mụn vừa: phối hợp thuốc bôi, có thể kèm thuốc uống như kháng sinh trong thời gian giới hạn, hoặc liệu pháp nội tiết ở nữ.
• Mụn nặng, mụn nốt, nang: thường cần isotretinoin đường uống, một thuốc hiệu quả nhưng có nhiều tác dụng phụ, chống chỉ định tuyệt đối khi mang thai và cần theo dõi xét nghiệm.
• Thủ thuật hỗ trợ: lấy nhân mụn, peel hoá học, laser, ánh sáng, tiêm nội tổn thương cho nốt viêm lớn; cải thiện thâm, sẹo khi mụn đã ổn định.

Các thuốc như retinoid bôi, kháng sinh, isotretinoin là thuốc cần bác sĩ kê đơn. Bài viết chỉ cung cấp thông tin khoa học, không hướng dẫn tự sử dụng.

Rủi ro và tác dụng phụ trong điều trị mụn

• Thuốc bôi: khô, đỏ, bong, châm chích, nhạy cảm ánh nắng; có thể bùng mụn giai đoạn đầu với retinoid.
• Kháng sinh: rối loạn tiêu hoá, nhạy cảm ánh nắng; dùng kéo dài làm tăng nguy cơ kháng thuốc.
• Isotretinoin: khô môi, khô da, khô mắt, thay đổi men gan, mỡ máu, ảnh hưởng tâm trạng; gây dị tật thai nặng.
• Thủ thuật: đỏ, bong vảy, tăng sắc tố sau viêm, hiếm khi nhiễm trùng hoặc sẹo.
• Tự nặn mụn: làm viêm lan rộng, tăng nguy cơ thâm và sẹo.

Thăm khám tại Lona Skin Lab

Tại Lona Skin Lab, quy trình bắt đầu bằng thăm khám và đánh giá da: bác sĩ xác định loại tổn thương, mức độ, yếu tố khởi phát, phân biệt với các tình trạng dễ nhầm, sau đó xây dựng phác đồ cá nhân hoá. Lona Skin Lab kê đơn da liễu và thực hiện peel hoá học, laser, vi kim, tiểu phẫu khi bác sĩ thăm khám và chỉ định. Lịch tái khám giúp theo dõi đáp ứng và tác dụng phụ để điều chỉnh kịp thời.

Bạn có thể đặt lịch thăm khám để bác sĩ đánh giá tình trạng và tư vấn phương án phù hợp.

Chăm sóc da tại nhà cho da mụn

• Làm sạch dịu nhẹ với sản phẩm trong danh mục sữa rửa mặt, tránh chà xát mạnh.
• Sản phẩm chứa niacinamide, ví dụ Clair Whitening Source, giúp hỗ trợ kiểm soát dầu và làm đều màu da.
• Dual Sun Block Soft SPF50+/PA+++: chống nắng mỗi ngày, hạn chế thâm sau mụn, nhất là khi đang dùng thuốc bôi.

Nếu đang dùng thuốc kê đơn, hãy hỏi bác sĩ trước khi thêm sản phẩm chứa acid hoặc retinol.

Khi nào cần đi khám ngay?

• Mụn nốt, mụn nang to, đau, lan nhanh hoặc để lại sẹo.
• Mụn kèm sốt, đau khớp, mệt mỏi.
• Mụn xuất hiện đột ngột sau dùng thuốc mới hoặc kem không rõ nguồn gốc.
• Nữ giới có mụn kèm kinh nguyệt không đều, rậm lông.
• Đang dùng thuốc trị mụn có thay đổi tâm trạng, đau bụng nhiều, vàng da.

Câu hỏi thường gặp

Có thể tự chẩn đoán loại mụn qua hình ảnh không?

Hình ảnh giúp bạn hình dung các dạng mụn thường gặp, nhưng nhiều tình trạng như mụn nấm men, rosacea, viêm nang lông có thể trông rất giống mụn trứng cá. Chẩn đoán sai dễ dẫn đến dùng sai sản phẩm, làm tình trạng kéo dài. Nếu mụn không cải thiện sau vài tuần chăm sóc, nên đi khám.

Mụn đầu đen có cần nặn không?

Không nên tự nặn vì dễ làm tổn thương da, viêm và giãn lỗ chân lông. Mụn đầu đen thường cải thiện dần với sản phẩm chứa BHA hoặc retinoid theo hướng dẫn. Nếu nhiều, bác sĩ có thể chỉ định lấy nhân mụn trong điều kiện vô khuẩn tại cơ sở y tế, kết hợp chăm sóc tại nhà để hạn chế tái phát.

Mụn nang có tự hết không?

Mụn nang thường kéo dài, đau và có nguy cơ để lại sẹo cao, hiếm khi tự hết nhanh mà không để lại dấu vết. Việc tự chích, nặn có thể làm viêm lan rộng. Mụn nang nên được bác sĩ đánh giá sớm để có phác đồ phù hợp, có thể gồm thuốc uống theo chỉ định và thủ thuật hỗ trợ.

Bao lâu thì mụn trứng cá cải thiện khi điều trị?

Phần lớn phác đồ cần khoảng tám đến mười hai tuần mới đánh giá được đáp ứng, vì chu kỳ hình thành nhân mụn kéo dài nhiều tuần. Mụn nặng có thể cần nhiều tháng và giai đoạn duy trì sau đó. Kết quả tuỳ thể mụn, cơ địa và việc tuân thủ phác đồ, tái khám đúng hẹn.

Tài liệu tham khảo

• American Academy of Dermatology (AAD) – Acne: signs and symptoms; Guidelines of care for acne. www.aad.org
• DermNet – Acne vulgaris; Malassezia folliculitis. dermnetnz.org
• NHS – Acne. www.nhs.uk