Mặt vuông cằm chẻ: nguyên nhân và các lựa chọn cải thiện an toàn

Lona Team Đã kiểm duyệt nội dung

Mặt vuông cằm chẻ là kiểu gương mặt có góc hàm rộng, đường hàm rõ, kèm rãnh dọc giữa cằm. Đây là đặc điểm cấu trúc, không phải bệnh. Nếu muốn mềm đường nét, các lựa chọn gồm botulinum toxin cơ cắn, filler HA vùng cằm hoặc phẫu thuật xương hàm, tuỳ nguyên nhân là cơ, mô mềm hay xương.

Mặt vuông cằm chẻ là gì?

Mặt vuông là khuôn mặt có chiều rộng vùng góc hàm gần bằng chiều rộng gò má và trán, đường viền hàm dưới thẳng, góc hàm rõ. Cằm chẻ (cleft chin) là rãnh hoặc lõm dọc ở giữa cằm, xuất hiện do hai nửa xương hàm dưới hoặc hai bó cơ cằm không liền hoàn toàn trong quá trình phát triển. Cả hai đặc điểm phần lớn mang tính di truyền.

Ở nhiều nền văn hoá, gương mặt góc cạnh được xem là cá tính, mạnh mẽ. Một số người, nhất là nữ giới, muốn đường nét mềm hơn. Việc có cần can thiệp hay không là lựa chọn cá nhân, không phải yêu cầu sức khoẻ.

Nguyên nhân khiến mặt vuông và cằm chẻ

• Xương hàm dưới rộng: góc hàm xoè ra ngoài, quyết định bởi di truyền.
• Cơ cắn phì đại: hay gặp ở người nghiến răng, nhai kẹo cao su, nhai đồ cứng thường xuyên. Khi cắn chặt răng, sờ thấy khối cơ nổi rõ ở góc hàm.
• Mô mềm và mỡ: lượng mỡ vùng má dưới, cằm ảnh hưởng cảm nhận về độ vuông.
• Cằm chẻ: do khe xương ở đường giữa hoặc cơ cằm tách đôi; mức độ rãnh nông hay sâu khác nhau.

Xác định đúng nguyên nhân là bước quan trọng nhất, vì phương án cho cơ cắn khác hoàn toàn phương án cho xương.

Các lựa chọn cải thiện: so sánh nhanh

Botulinum toxin là thuốc kê đơn, cần bác sĩ chỉ định sau thăm khám. Với rãnh cằm sâu do xương, filler thường chỉ làm mờ một phần. Đường nét gương mặt là tổng thể; đôi khi bác sĩ sẽ xem cả vùng trán, khoé miệng. Bạn có thể đọc thêm về trán bị lõm và các phương pháp làm đầy trán, hoặc góc nhìn thẩm mỹ trong bài tướng người có khoé miệng cười.

Ai không nên can thiệp hoặc cần trì hoãn?

• Phụ nữ mang thai, cho con bú.
• Người có bệnh thần kinh – cơ (như nhược cơ) với botulinum toxin.
• Nhiễm trùng, mụn viêm hoặc vết thương vùng định tiêm.
• Rối loạn đông máu, đang dùng thuốc chống đông chưa được bác sĩ đánh giá.
• Kỳ vọng thay đổi cấu trúc xương bằng phương pháp tiêm.

Một số đặc điểm khuôn mặt khác như lông mặt rậm cũng hay được hỏi kèm; tham khảo bài tướng râu rồng ở phụ nữ nếu bạn quan tâm.

Rủi ro và tác dụng phụ cần biết

• Botulinum toxin cơ cắn: đau nhẹ, bầm ở điểm tiêm; mỏi khi nhai đồ cứng trong vài tuần; nụ cười lệch nếu thuốc lan sang cơ cười; má hóp nếu tiêm nhiều lần không phù hợp.
• Filler cằm: sưng, đỏ, bầm trong vài ngày; không đều, di lệch; nốt viêm muộn; hiếm nhưng nghiêm trọng là tắc mạch gây hoại tử da.
• Phẫu thuật: rủi ro gây mê, chảy máu, nhiễm trùng, tê môi cằm do tổn thương thần kinh, mất cân xứng.
• Sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc tiêm tại nơi không có giấy phép làm tăng mạnh nguy cơ biến chứng.

Thăm khám tại Lona Skin Lab

Tại Lona Skin Lab, phòng khám da liễu thẩm mỹ ở Cần Thơ, bác sĩ đánh giá cơ cắn khi bạn cắn chặt và thả lỏng, sờ xương hàm, xem tỷ lệ các tầng mặt và độ sâu rãnh cằm. Lona Skin Lab thực hiện tiêm botulinum toxin cơ cắn và filler HA vùng cằm sau khi bác sĩ thăm khám và chỉ định. Trường hợp nguyên nhân chủ yếu do xương, bác sĩ sẽ tư vấn và giới thiệu chuyển tuyến đến chuyên khoa phẫu thuật phù hợp. Chi phí được tư vấn sau khám. Bạn có thể đặt lịch thăm khám để được đánh giá cụ thể.

Chăm sóc da tại nhà sau thủ thuật

Sau tiêm, da vùng hàm, cằm có thể hơi đỏ, nhạy cảm. Nên giữ chu trình tối giản, tránh hương liệu trong vài ngày đầu:

• Làm dịu, phục hồi hàng rào da: tham khảo nhóm kem dưỡng cho da nhạy cảm thiếu ẩm, ví dụ Exovera Ultra Soothing Barrier Support Cream của AestaCell giúp làm dịu và hỗ trợ hàng rào da.
• Thành phần dịu nhẹ: sản phẩm thuộc nhóm panthenol giúp cấp ẩm, làm dịu da khô.
• Chống nắng: dùng sản phẩm trong nhóm kem chống nắng để hạn chế thâm sau bầm.

Tránh massage mạnh, xông hơi, tập nặng trong 24–48 giờ và không tự nắn vùng tiêm.

Khi nào cần đi khám ngay?

• Đau tăng dần, da vùng cằm trắng bệch hoặc tím loang sau tiêm filler.
• Khó nuốt, khó nói, yếu cơ lan rộng sau tiêm botulinum toxin.
• Sưng nóng đỏ, chảy mủ, sốt.
• Mặt lệch rõ, không cười được bình thường kéo dài.

Câu hỏi thường gặp

Cằm chẻ có tự hết không?

Không. Cằm chẻ là đặc điểm cấu trúc do xương hoặc cơ cằm, thường có từ nhỏ và ổn định suốt đời. Rãnh có thể trông rõ hơn hoặc mờ hơn khi thay đổi cân nặng, tuổi tác. Nếu muốn làm mờ, filler HA có thể giúp với rãnh nông; rãnh sâu do xương thường cần đánh giá phẫu thuật. Không can thiệp cũng hoàn toàn bình thường.

Botox có làm gọn mặt vuông do xương không?

Botulinum toxin chỉ tác động lên cơ, giúp cơ cắn nhỏ lại theo thời gian. Nếu mặt vuông chủ yếu do xương hàm rộng, mức thay đổi sẽ hạn chế. Bác sĩ thường yêu cầu bạn cắn chặt răng để sờ khối cơ, từ đó ước lượng phần đóng góp của cơ và xương trước khi chỉ định.

Tiêm filler cằm chẻ có giữ mãi được không?

Không. Filler HA được cơ thể phân huỷ dần, thời gian duy trì tham khảo khoảng 9–18 tháng tuỳ sản phẩm, lượng tiêm và cơ địa. Sau thời gian này, rãnh cằm có xu hướng trở lại gần như ban đầu. Nếu muốn duy trì, bạn cần tái khám để bác sĩ đánh giá trước khi tiêm bổ sung.

Mặt vuông có nên phẫu thuật gọt hàm?

Phẫu thuật xương hàm là can thiệp lớn, có rủi ro gây mê, tổn thương thần kinh và thời gian hồi phục dài. Nó chỉ phù hợp khi nguyên nhân chính là xương và bạn đã được bác sĩ phẫu thuật hàm mặt đánh giá kỹ. Nhiều người chọn phương án ít xâm lấn trước, hoặc giữ nguyên nét góc cạnh tự nhiên.

Tài liệu tham khảo

• American Academy of Dermatology (AAD) – Botulinum toxin; fillers. aad.org
• PubMed – Botulinum toxin type A for masseter hypertrophy (tổng quan nghiên cứu). pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
• DermNet – Dermal fillers; botulinum toxin. dermnetnz.org

Đọc thêm: những vùng cần cân nhắc kỹ trước khi tiêm — bài tổng hợp đầy đủ các hướng điều trị đang có, khoảng giá niêm yết và quy trình từng bước.