Mụn ở tai: nguyên nhân, cách phân biệt và khi nào cần đi khám

Mụn ở tai thường là mụn trứng cá do bít tắc nang lông ở vành tai, hõm tai, nhưng cũng có thể là nhọt ống tai, nang biểu bì hoặc viêm sụn vành tai. Đa số trường hợp nhẹ cải thiện khi giữ sạch và không nặn; nếu đau nhiều, sưng lan hoặc sốt, cần đi khám sớm.

Mụn ở tai là gì và do đâu?

Mụn ở tai là các nốt sẩn, mụn đầu đen, mụn viêm hoặc khối sưng xuất hiện ở vành tai, hõm tai, dái tai, sau tai hoặc trong ống tai; nguyên nhân phổ biến nhất là bít tắc nang lông kèm vi khuẩn.

• Bít tắc và bã nhờn: hõm tai có tuyến bã, dễ tích tụ dầu, tế bào chết.
• Tai nghe, điện thoại: tạo môi trường ẩm, ma sát và mang vi khuẩn nếu không được làm sạch.
• Tóc, dầu gội, sáp vuốt tóc: sản phẩm chảy xuống tai có thể gây bít tắc.
• Mồ hôi, mũ bảo hiểm, khẩu trang đeo tai: ma sát kéo dài.
• Thay đổi nội tiết, stress: tương tự mụn trứng cá ở mặt.
• Xỏ khuyên: có thể gây viêm, nhiễm trùng hoặc sẹo lồi.

Phân biệt các loại nốt mụn ở tai

Không phải nốt nào ở tai cũng là mụn trứng cá; vị trí, mức đau và diễn tiến giúp gợi ý nguyên nhân.

Tình trạng	Vị trí, đặc điểm	Gợi ý xử lý
Mụn trứng cá	Hõm tai, vành tai; nhân trắng, đầu đen hoặc sẩn đỏ nhỏ	Làm sạch, không nặn; hoạt chất bôi nhẹ
Nhọt ống tai	Trong ống tai, đau nhói, đau tăng khi kéo vành tai hoặc nhai	Khám để được đánh giá, có thể cần thuốc theo đơn
Nang biểu bì	Sau tai, dái tai; khối tròn dưới da, di động, có thể viêm	Khám; nang tái phát có thể cần tiểu phẫu
Viêm sụn vành tai	Vành tai sưng, đỏ, nóng, đau lan rộng, dái tai thường không bị	Cần khám ngay
Sẹo lồi sau xỏ khuyên	Khối cứng, tăng dần, ngứa ở vị trí xỏ	Khám da liễu để được tư vấn
Zona tai	Mụn nước thành chùm, đau rát, có thể kèm méo miệng	Cần khám sớm

Cách chăm sóc mụn ở tai mức độ nhẹ

Với mụn ở tai nhỏ, chỉ hơi đau, không sưng lan, chăm sóc tại nhà tập trung vào làm sạch, giảm ma sát và không tác động cơ học.

1. Rửa vùng vành tai, hõm tai, sau tai bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ; lau khô bằng khăn sạch.
2. Vệ sinh tai nghe, ốp điện thoại bằng cồn y tế theo hướng dẫn của nhà sản xuất; không dùng chung tai nghe.
3. Gội đầu, xả sạch dầu xả khỏi vùng tai; hạn chế để sáp, gel vuốt tóc chảy xuống tai.
4. Thay vỏ gối thường xuyên, giặt mũ bảo hiểm lót trong.
5. Có thể dùng sản phẩm chứa BHA nồng độ thấp ở vành tai ngoài, tránh đưa vào ống tai.
6. Không dùng tăm bông ngoáy sâu, không nặn, không chọc kim.

Nếu bạn có da dầu mụn ở cả mặt và tai, tham khảo bài kem dưỡng Babe cho da dầu mụn hoặc tìm hiểu thương hiệu Aknicare dành cho da mụn để biết thêm về các công thức chăm sóc.

Rủi ro và tác dụng phụ khi tự xử lý mụn ở tai

Tự nặn, chọc hoặc bôi sản phẩm mạnh lên mụn ở tai có thể làm viêm lan, nhiễm trùng, tổn thương sụn hoặc để lại sẹo; trong ống tai còn có nguy cơ ảnh hưởng thính giác.

• Nhiễm trùng lan rộng: vi khuẩn từ tay, kim lan sang mô xung quanh.
• Viêm sụn vành tai: sụn ít mạch máu, nhiễm trùng có thể làm biến dạng vành tai nếu không được điều trị kịp.
• Sẹo, thâm, sẹo lồi: nhất là ở người cơ địa sẹo lồi.
• Kích ứng do sản phẩm: benzoyl peroxide, BHA nồng độ cao có thể làm khô, rát da tai mỏng.
• Tổn thương ống tai, màng nhĩ: khi dùng vật nhọn hoặc nhỏ thuốc không đúng.

Sai lầm thường gặp với mụn ở tai

• Nặn mụn trong ống tai hoặc dùng kim chọc.
• Nhỏ tai bằng các loại dung dịch tự pha, dầu, tỏi.
• Đeo tai nghe nhiều giờ liên tục khi tai đang viêm.
• Tự dùng kem bôi có corticoid hoặc kháng sinh không theo đơn.
• Bỏ qua vành tai sưng đỏ sau xỏ khuyên vì nghĩ “mụn thường”.

Thăm khám tại Lona Skin Lab

Bác sĩ da liễu sẽ phân biệt mụn trứng cá, nang biểu bì hay nhiễm trùng để chọn hướng xử lý phù hợp; trường hợp nghi tổn thương ống tai hoặc sụn sâu sẽ được giới thiệu khám tai mũi họng.

1. Hỏi tiền sử: thời gian xuất hiện, mức đau, xỏ khuyên, thói quen đeo tai nghe, sản phẩm tóc, thuốc đang dùng.
2. Khám và soi da: khám vành tai, sau tai, dái tai; soi da bằng thiết bị để đánh giá bít tắc, viêm và tình trạng da mặt kèm theo.
3. Đánh giá loại da: xác định da dầu, mụn ở các vùng khác để có kế hoạch chung.
4. Giải thích lựa chọn: chăm sóc tại nhà, thuốc bôi hoặc uống theo đơn khi cần, lấy nhân mụn hoặc tiểu phẫu nang theo chỉ định.
5. Hẹn tái khám: theo dõi đáp ứng và nguy cơ tái phát.

Bạn có thể đặt lịch thăm khám để bác sĩ đánh giá và tư vấn phương án phù hợp.

Chăm sóc da tại nhà cho vùng tai và da dễ mụn

Ở vùng tai, ưu tiên làm sạch dịu nhẹ và kiểm soát dầu, tránh sản phẩm có hương liệu mạnh; nếu đang dùng thuốc theo đơn, chọn sản phẩm phục hồi để giảm khô rát.

• Sữa rửa mặt dịu nhẹ, có thể dùng cho cả vành tai và vùng sau tai.
• Sản phẩm chứa BHA giúp làm sạch lỗ chân lông; chỉ dùng ở vành tai ngoài.
• Sản phẩm chứa niacinamide hỗ trợ kiểm soát dầu, làm dịu da.

Nếu tìm hiểu thêm các sản phẩm dạng lăn cho da mụn, xem bài Medic Roller; nhưng với mụn ở tai đang viêm, nên khám trước khi dùng thêm sản phẩm.

Khi nào cần đi khám ngay?

• Vành tai sưng, đỏ, nóng, đau lan rộng, nhất là sau xỏ khuyên ở sụn.
• Đau trong ống tai dữ dội, chảy dịch, mủ, nghe kém.
• Sốt, ớn lạnh, sưng hạch trước hoặc sau tai.
• Mụn nước thành chùm, đau rát, kèm méo miệng, chóng mặt.
• Khối ở tai to nhanh, cứng, loét hoặc chảy máu kéo dài.

Câu hỏi thường gặp

Đeo tai nghe nhét tai nhiều có gây mụn ở tai không?

Có thể góp phần. Tai nghe nhét tai giữ ẩm, tạo ma sát và có thể mang vi khuẩn nếu ít được vệ sinh, làm mụn ở hõm tai và cửa ống tai dễ xuất hiện. Hãy vệ sinh tai nghe định kỳ, cho tai nghỉ giữa các khoảng đeo dài và không dùng chung tai nghe với người khác.

Mụn trong lỗ tai đau khi nhai có phải nhọt không?

Đau trong ống tai tăng khi nhai, khi kéo vành tai hoặc ấn vào nắp tai thường gợi ý nhọt hoặc viêm ống tai ngoài. Đây không phải loại mụn nên tự nặn. Bạn nên đi khám để bác sĩ soi tai, đánh giá mức độ và chỉ định thuốc phù hợp nếu cần.

Xỏ khuyên vành tai xong bị sưng đỏ có sao không?

Sưng đỏ nhẹ vài ngày đầu có thể là phản ứng bình thường. Nếu sưng lan rộng, nóng, đau tăng, có mủ hoặc sốt, có thể là nhiễm trùng, thậm chí viêm sụn vành tai. Trường hợp này cần khám sớm. Không tự tháo khuyên khi đang có mủ nếu chưa hỏi ý kiến bác sĩ.

Cục cứng sau tai, ít đau, lâu năm là gì?

Thường gặp là nang biểu bì hoặc hạch bạch huyết. Nang biểu bì thường tròn, di động dưới da, đôi khi có lỗ nhỏ ở giữa. Nếu khối to dần, đau, đỏ, hoặc bạn không chắc chắn, hãy đi khám để bác sĩ đánh giá. Nang viêm tái phát nhiều lần có thể cần tiểu phẫu.

Trẻ em bị mụn ở tai có nguy hiểm không?

Ở trẻ nhỏ, nốt sưng đỏ ở tai thường liên quan nhiễm trùng da, côn trùng cắn hoặc viêm tai hơn là mụn trứng cá. Nếu trẻ sốt, quấy khóc, chảy dịch tai hoặc vành tai sưng đỏ lan rộng, cần đưa trẻ đi khám. Không tự bôi thuốc người lớn cho trẻ.

Có nên bôi benzoyl peroxide lên mụn ở tai không?

Có thể dùng lượng nhỏ ở vành tai ngoài cho mụn trứng cá nhẹ, nhưng da tai mỏng dễ khô, rát và benzoyl peroxide có thể làm bạc màu vải. Tuyệt đối không bôi vào ống tai. Nếu mụn sưng đau hoặc không cải thiện sau vài tuần, nên đi khám thay vì tăng nồng độ.

Mụn ở tai hay tái phát có liên quan nội tiết không?

Có thể. Mụn trứng cá nói chung chịu ảnh hưởng của nội tiết, nhất là ở tuổi dậy thì hoặc phụ nữ có chu kỳ không đều. Nếu mụn tái phát ở tai cùng với cằm, quai hàm, kèm rối loạn kinh nguyệt, bác sĩ có thể đánh giá thêm các yếu tố nội tiết khi thăm khám.

Tài liệu tham khảo

• American Academy of Dermatology (AAD)
• NHS (Vương quốc Anh)
• DermNet
• Mayo Clinic

Đọc thêm: đọc thêm về chăm sóc da mụn — bài tổng hợp đầy đủ các hướng điều trị đang có, khoảng giá niêm yết và quy trình từng bước.