Tác dụng phụ của tiêm botox: biểu hiện, thời gian và khi nào cần đi khám

Ths.Bs.Thảo Vy Đã kiểm duyệt nội dung

Tác dụng phụ của tiêm botox thường nhẹ và tạm thời như đau, đỏ, bầm tại điểm tiêm hoặc nhức đầu. Một số người gặp sụp mí, nụ cười lệch do thuốc ảnh hưởng cơ lân cận. Hiếm hơn là khó nuốt, khó thở cần cấp cứu. Botulinum toxin là thuốc kê đơn, chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định.

Botulinum toxin hoạt động thế nào và vì sao có tác dụng phụ?

Botulinum toxin type A (thường được gọi chung là “botox”) là thuốc kê đơn. Thuốc ngăn giải phóng acetylcholine tại chỗ nối thần kinh – cơ, khiến cơ được tiêm giảm co trong một thời gian. Trong da liễu thẩm mỹ, thuốc được dùng cho nếp nhăn động vùng trán, giữa hai chân mày, đuôi mắt, cơ cắn và một số chỉ định khác như tăng tiết mồ hôi.

Vì tác động trực tiếp lên cơ, tác dụng phụ phụ thuộc vào vị trí tiêm, liều, kỹ thuật, độ lan của thuốc và đặc điểm từng người. Khi thuốc ảnh hưởng đến cơ ngoài vùng dự kiến, có thể xuất hiện sụp mí, nụ cười lệch hoặc mất cân đối khuôn mặt. Tác dụng của thuốc là tạm thời nên phần lớn tác dụng phụ cũng giảm dần theo thời gian.

Để hiểu tổng quan hơn, bạn có thể đọc bài thông tin chung về chi phí và an toàn khi tiêm botox.

Những tác dụng phụ thường gặp sau tiêm botox là gì?

Sụp mí sau botox có nguy hiểm không?

Sụp mí sau tiêm botulinum toxin thường do thuốc lan đến cơ nâng mi khi tiêm vùng trán hoặc giữa hai chân mày. Đa số trường hợp ở mức nhẹ và tạm thời, cải thiện dần trong vài tuần khi tác dụng thuốc giảm. Một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc nhỏ mắt để hỗ trợ giảm mức độ sụp tạm thời.

Sụp mí nặng che khuất tầm nhìn, kèm nhìn đôi hoặc yếu cơ lan rộng thì cần được khám sớm. Để giảm nguy cơ, sau tiêm không xoa bóp vùng trán, không nằm sấp hay cúi gập lâu trong vài giờ đầu theo dặn dò của bác sĩ.

Kháng thể chống botox là gì?

Một số ít người tạo ra kháng thể trung hoà sau nhiều lần tiêm, khiến thuốc giảm hoặc mất tác dụng ở các lần sau. Yếu tố liên quan có thể gồm liều cao, tiêm lặp lại với khoảng cách ngắn, tiêm nhắc thêm sớm và đặc điểm của chế phẩm. Vì vậy, bác sĩ thường ưu tiên dùng liều thấp nhất đạt mục tiêu và giữ khoảng cách hợp lý giữa các lần tiêm.

Các chế phẩm botulinum toxin khác nhau về quy trình tinh chế và protein đi kèm; bạn có thể tham khảo thêm về Botox Hàn Kaimax và Botox Bienox. Việc chọn chế phẩm là quyết định của bác sĩ.

Rủi ro nghiêm trọng của tiêm botox

Biến cố nặng hiếm gặp với liều thẩm mỹ khi được thực hiện đúng chỉ định, nhưng cần nhận biết:

• Lan tác dụng ra xa vùng tiêm: khó nuốt, khó nói, khàn tiếng, yếu cơ toàn thân, khó thở.
• Phản ứng dị ứng: nổi mề đay, sưng mặt, môi, khó thở.
• Nhiễm khuẩn tại chỗ: hiếm, liên quan vô khuẩn kém.
• Sản phẩm giả, bảo quản sai: tăng nguy cơ ngộ độc, phản ứng không lường trước.

Người có bệnh lý thần kinh – cơ (như nhược cơ), đang mang thai, cho con bú, đang dùng một số thuốc tương tác (ví dụ nhóm aminoglycoside) cần được bác sĩ đánh giá; nhiều trường hợp không nên tiêm. Về độ tuổi phù hợp, xem thêm bài botox bao nhiêu tuổi tiêm được.

Làm sao để giảm nguy cơ tác dụng phụ?

1. Chỉ tiêm tại cơ sở có giấy phép, do bác sĩ có giấy phép hành nghề thực hiện.
2. Hỏi tên chế phẩm, số lô, hạn dùng; sản phẩm được mở và pha trước mặt bạn.
3. Khai báo đầy đủ bệnh nền, thuốc đang dùng, lần tiêm gần nhất.
4. Làm theo dặn dò sau tiêm và tái khám đúng hẹn để bác sĩ đánh giá.
5. Không tự mua thuốc hoặc tiêm tại nhà, spa không có giấy phép.

Thăm khám tại Lona Skin Lab

Tại Lona Skin Lab, phòng khám da liễu thẩm mỹ tại Cần Thơ, bác sĩ thăm khám, khai thác tiền sử và đánh giá vùng cơ trước khi quyết định có phù hợp tiêm hay không. Lona Skin Lab thực hiện tiêm botulinum toxin sau khi bác sĩ thăm khám và chỉ định. Bác sĩ sẽ giải thích lợi ích, tác dụng phụ có thể gặp và hẹn tái khám để theo dõi. Nếu bạn đã tiêm ở nơi khác và gặp tác dụng phụ, bác sĩ có thể thăm khám, tư vấn hướng xử trí phù hợp.

Bạn có thể đặt lịch thăm khám để được đánh giá cụ thể.

Chăm sóc da tại nhà sau thủ thuật

Sau tiêm, vùng da chỉ có các điểm kim nhỏ. Trong ngày đầu, rửa mặt nhẹ nhàng, không chà xát, không massage vùng tiêm. Khi da ổn định, duy trì nền chăm sóc chống lão hoá hằng ngày:

• Dual Sun Block Soft SPF50+ (Bellmona): chống nắng phổ rộng, hạn chế lão hoá do ánh nắng.
• Regenerating Facial Cream (Inlab Medical): kem dưỡng chứa peptide và HA, hỗ trợ cấp ẩm.
• Kem mắt: dưỡng ẩm vùng da mỏng quanh mắt, nơi dễ xuất hiện nếp nhăn.

Khi nào cần đi khám ngay?

• Khó nuốt, khó nói, khàn tiếng, khó thở (cấp cứu ngay).
• Yếu cơ lan rộng, yếu tay chân, nhìn đôi.
• Sưng mặt, môi, nổi mề đay toàn thân.
• Sụp mí nặng che tầm nhìn, đau mắt, sưng đỏ, có mủ tại điểm tiêm.

Câu hỏi thường gặp

Tác dụng phụ của tiêm botox kéo dài bao lâu?

Các phản ứng tại chỗ như đỏ, sưng, bầm thường giảm trong vài ngày đến một tuần. Tác dụng phụ liên quan đến cơ như sụp mí, lệch nụ cười có thể kéo dài vài tuần, đôi khi lâu hơn, rồi cải thiện dần khi tác dụng thuốc giảm. Hãy tái khám để bác sĩ theo dõi thay vì tự xử lý.

Tiêm botox có gây liệt mặt lâu dài không?

Botulinum toxin chỉ làm giảm co cơ tạm thời tại vùng tiêm, không gây tổn thương thần kinh lâu dài khi dùng đúng chỉ định. Tình trạng yếu cơ ngoài ý muốn thường hồi phục dần trong vài tuần đến vài tháng. Nguy cơ cao hơn khi dùng sản phẩm không rõ nguồn gốc, liều không phù hợp hoặc tiêm tại nơi không có giấy phép.

Sau tiêm bao lâu thì thấy tác dụng phụ?

Đau, đỏ, bầm thường xuất hiện ngay hoặc trong vài giờ đầu. Các tác dụng phụ liên quan đến cơ như sụp mí thường xuất hiện sau vài ngày đến khoảng hai tuần, khi thuốc đạt tác dụng. Vì vậy, buổi tái khám sau khoảng hai tuần giúp bác sĩ đánh giá kết quả và phát hiện bất thường.

Tiêm nhiều lần có làm botox mất tác dụng không?

Một số ít người tạo kháng thể khiến thuốc giảm tác dụng ở các lần sau. Nguy cơ liên quan đến liều cao, tiêm lặp lại quá gần nhau và tiêm nhắc thêm sớm. Bác sĩ thường dùng liều thấp nhất đạt mục tiêu và giữ khoảng cách hợp lý giữa các lần. Hãy cho bác sĩ biết lịch sử tiêm trước đây.

Ai không nên tiêm botox?

Phụ nữ mang thai, cho con bú, người có bệnh thần kinh – cơ như nhược cơ, người dị ứng với thành phần chế phẩm hoặc đang nhiễm trùng vùng tiêm thường không nên tiêm. Người đang dùng một số thuốc tương tác cũng cần bác sĩ đánh giá. Việc tiêm botulinum toxin luôn cần thăm khám và chỉ định của bác sĩ.

Tài liệu tham khảo

• Viện Hàn lâm Da liễu Hoa Kỳ (American Academy of Dermatology – AAD)
• Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA)
• NHS – Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh

Đọc thêm: bài tổng hợp về botulinum toxin — bài tổng hợp đầy đủ các hướng điều trị đang có, khoảng giá niêm yết và quy trình từng bước.