Tác hại khi tiêm filler: tắc mạch, hoại tử da, mù lòa và dấu hiệu cần cấp cứu

Tác hại khi tiêm filler nghiêm trọng nhất là tắc mạch: filler đi vào hoặc chèn ép mạch máu, gây thiếu máu da, có thể dẫn đến hoại tử và hiếm gặp hơn là mù lòa. Biến chứng này hiếm nhưng diễn tiến nhanh, cần nhận biết và xử trí sớm.

Tắc mạch do filler xảy ra như thế nào?

Có hai cơ chế chính. Thứ nhất, kim hoặc cannula đi vào lòng mạch, filler được bơm trực tiếp vào động mạch và trôi theo dòng máu, làm tắc nhánh mạch phía sau. Thứ hai, filler đặt quá nhiều ở vùng mô chật, chèn ép mạch máu từ bên ngoài.

Một số động mạch ở mặt có nhánh nối với động mạch mắt. Khi filler đi ngược dòng vào hệ mạch này, có thể gây tắc động mạch võng mạc, dẫn đến giảm hoặc mất thị lực. Các tổng quan y văn ghi nhận phần lớn ca biến chứng thị lực liên quan tiêm vùng mũi, ấn đường và trán.

Vùng nào có nguy cơ tắc mạch cao?

Vùng tiêm	Mạch máu liên quan	Mức nguy cơ	Hậu quả có thể gặp
Mũi	Động mạch lưng mũi, động mạch góc	Cao	Hoại tử đầu mũi, cánh mũi; biến chứng thị lực
Ấn đường, trán	Động mạch trên ròng rọc, trên ổ mắt	Cao	Hoại tử da trán; mù lòa
Rãnh mũi má	Động mạch mặt, động mạch góc	Trung bình – cao	Hoại tử cánh mũi, má
Thái dương	Động mạch thái dương nông	Trung bình	Thiếu máu da đầu, thái dương
Môi	Động mạch môi trên, dưới	Trung bình	Hoại tử môi

Lona Skin Lab không thực hiện filler mũi và filler body vì các rủi ro này; bạn có thể đọc thêm bài so sánh các loại filler, giá và an toàn để hiểu khác biệt giữa các sản phẩm.

Rủi ro và tác dụng phụ: từ thiếu máu da đến hoại tử

Diễn tiến của tắc mạch da thường qua các giai đoạn, tốc độ khác nhau giữa từng người:

1. Ngay khi tiêm: đau dữ dội bất thường (đôi khi bị che lấp bởi thuốc tê), da tái trắng.
2. Vài giờ sau: da tím loang lổ hình mạng lưới, chậm hồi màu khi ấn.
3. Một đến vài ngày: mụn nước, mụn mủ nhỏ, da sẫm màu.
4. Muộn hơn: loét, hoại tử, để lại sẹo nếu không được xử trí kịp thời.

Biến chứng thị lực có thể xuất hiện ngay trong hoặc sau khi tiêm: đau mắt, nhìn mờ, mất thị lực, sụp mi, lác mắt, kèm đau đầu. Đây là cấp cứu nhãn khoa, cần chuyển đến bệnh viện có chuyên khoa mắt ngay. Ngoài ra, hiếm gặp hơn là biến chứng thần kinh do tắc mạch não.

Xử trí tắc mạch: điều bạn cần biết

Xử trí do bác sĩ thực hiện, bài viết chỉ mang tính thông tin:

• Ngừng tiêm ngay khi nghi ngờ.
• Với filler HA, bác sĩ dùng hyaluronidase (thuốc kê đơn) tại vùng thiếu máu càng sớm càng tốt, có thể lặp lại theo đánh giá.
• Chườm ấm, xoa nắn, thuốc hỗ trợ tuần hoàn theo chỉ định của bác sĩ.
• Theo dõi sát và chăm sóc vết thương nếu có tổn thương da.
• Khi có triệu chứng ở mắt hoặc thần kinh: chuyển viện cấp cứu ngay.

Với filler không phải HA, không có thuốc làm tan đặc hiệu, việc xử trí khó hơn nhiều. Vì thế, năng lực của người tiêm rất quan trọng; xem thêm bài tiêm filler cần bằng cấp gì.

Thăm khám tại Lona Skin Lab

Tại Lona Skin Lab, phòng khám da liễu thẩm mỹ tại Cần Thơ, bác sĩ khám, hỏi tiền sử, đánh giá giải phẫu vùng tiêm và giải thích rủi ro trước khi quyết định. Lona Skin Lab thực hiện tiêm filler HA (không bao gồm mũi và body) sau khi bác sĩ thăm khám và chỉ định, có sẵn hyaluronidase và quy trình xử trí biến chứng.

Nếu bạn đã tiêm ở nơi khác và thấy bất thường, hãy liên hệ ngay nơi đã tiêm hoặc đến cơ sở y tế gần nhất; với dấu hiệu ở mắt, đi thẳng đến bệnh viện. Với các vấn đề không cấp cứu như nốt cục, không đều, bạn có thể đặt lịch thăm khám để bác sĩ đánh giá và tư vấn, hoặc được giới thiệu chuyển tuyến khi cần.

Chăm sóc da tại nhà và sau thủ thuật

Gợi ý do Lona biên soạn ở mức mỹ phẩm, chỉ dùng khi vùng tiêm đã lành và bác sĩ cho phép; không dùng thay thế điều trị biến chứng:

• Chống nắng: Rosy Veil Tone-up Glow Sun Serum SPF50+ giúp hạn chế sẫm màu vùng da vừa hồi phục.
• Dưỡng ẩm: Regenerating Facial Cream Inlab Medical cấp ẩm cho da khô.
• Chăm sóc chống lão hoá duy trì: tham khảo serum chống lão hoá, bắt đầu lại từ từ.

Sau tiêm, tuân thủ hướng dẫn kiêng cữ; xem bài tiêm filler kiêng gì và uống rượu sau khi tiêm filler.

Khi nào cần đi khám ngay?

• Đau dữ dội, da tái trắng, tím loang lổ, lạnh hoặc chậm hồi màu khi ấn.
• Nhìn mờ, mất thị lực, đau mắt, sụp mi, nhìn đôi.
• Yếu tay chân, nói khó, méo miệng, đau đầu dữ dội sau tiêm.
• Mụn nước, mụn mủ, loét xuất hiện ở vùng tiêm sau vài ngày.

Câu hỏi thường gặp

Tắc mạch do filler có hay gặp không?

Tắc mạch là biến chứng hiếm khi so với tổng số lượt tiêm, nhưng đã được ghi nhận ở nhiều quốc gia và với nhiều loại sản phẩm. Nguy cơ cao hơn ở các vùng như mũi, ấn đường, rãnh mũi má. Vì không thể loại bỏ hoàn toàn, cơ sở tiêm cần chuẩn bị sẵn thuốc và quy trình xử trí.

Mù lòa do filler có hồi phục được không?

Khả năng hồi phục thị lực sau tắc động mạch võng mạc thường hạn chế, kể cả khi được xử trí sớm. Đây là lý do các chuyên gia nhấn mạnh phòng ngừa: chọn đúng chỉ định, bác sĩ hiểu giải phẫu, tiêm lượng nhỏ, chậm. Nếu có triệu chứng ở mắt, cần đến bệnh viện có chuyên khoa mắt ngay.

Hoại tử da sau tiêm filler có để lại sẹo không?

Tuỳ mức độ và thời gian xử trí. Nếu phát hiện sớm khi da mới tím loang lổ và được xử trí kịp thời, nhiều trường hợp hồi phục tốt. Khi đã loét hoặc hoại tử sâu, da có thể để lại sẹo, cần chăm sóc vết thương và điều trị sẹo sau đó theo chỉ định bác sĩ.

Làm sao giảm nguy cơ tắc mạch khi tiêm filler?

Chọn cơ sở được cấp phép, bác sĩ có kinh nghiệm, sản phẩm rõ nguồn gốc; tránh tiêm lượng lớn trong một lần; hỏi cơ sở có sẵn hyaluronidase không. Bạn cũng nên khai báo các lần tiêm trước và theo dõi sát trong những giờ đầu sau tiêm, báo ngay nếu thấy đau bất thường.

Tài liệu tham khảo

• U.S. Food and Drug Administration (FDA)
• American Academy of Dermatology (AAD)
• PubMed – Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ