Tiêm filler có hại về sau không? Biến chứng muộn và cách giảm rủi ro

Ths.Bs.Thảo Vy Đã kiểm duyệt nội dung

Tiêm filler có hại về sau không? Với filler hyaluronic acid (HA) chính hãng, tiêm đúng kỹ thuật tại cơ sở được cấp phép, đa số người không gặp vấn đề lâu dài. Tuy nhiên, biến chứng muộn như nốt cứng, u hạt, nhiễm trùng, filler di chuyển, sưng kéo dài vẫn có thể xảy ra sau nhiều tháng đến nhiều năm, nhất là với chất làm đầy không rõ nguồn gốc.

Filler tồn tại trong cơ thể bao lâu?

Filler HA được cơ thể phân hủy dần bởi enzyme tự nhiên, thường trong khoảng nhiều tháng đến hơn một năm tùy sản phẩm, vùng tiêm và cơ địa. Các chất làm đầy kích thích collagen như CaHA, PLLA tự tiêu theo cơ chế khác, còn silicone lỏng và một số chất không được cấp phép có thể tồn tại gần như lâu dài.

Theo các nghiên cứu hình ảnh học (MRI, siêu âm) được công bố trên PubMed, một phần filler HA có thể còn hiện diện lâu hơn thời gian quảng cáo, đặc biệt ở vùng ít cử động. Điều này không đồng nghĩa với có hại, nhưng là lý do không nên tiêm bổ sung quá dày khi chưa đánh giá lượng filler cũ.

Những biến chứng muộn có thể gặp sau tiêm filler

Biến chứng muộn là các vấn đề xuất hiện sau vài tuần, vài tháng hoặc lâu hơn kể từ khi tiêm. Đa số hiếm gặp với filler HA chính hãng, nhưng cần được nhận diện để xử lý sớm.

Biến chứng cấp tính như tắc mạch thường xảy ra trong hoặc ngay sau tiêm và cần xử trí khẩn cấp; xem phần rủi ro bên dưới.

Vì sao có người gặp vấn đề về sau, có người không?

Nguy cơ có hại về sau phụ thuộc vào ba nhóm yếu tố: chất làm đầy, kỹ thuật tiêm và cơ địa người được tiêm.

• Chất làm đầy: filler HA chính hãng có nhiều dữ liệu an toàn; silicone lỏng, “filler” không rõ thành phần là nguyên nhân thường gặp của biến chứng lâu dài khó xử lý.
• Kỹ thuật và vô khuẩn: tiêm sai lớp, lượng nhiều, dụng cụ không vô khuẩn làm tăng nguy cơ nốt, nhiễm trùng.
• Cơ địa: bệnh tự miễn, nhiễm trùng răng miệng, xoang, hoặc tiêm vaccine, nhiễm virus gần thời điểm tiêm được ghi nhận có liên quan đến một số phản ứng muộn.
• Tích lũy: tiêm chồng nhiều lần, nhiều loại chất khác nhau ở cùng vùng khiến khó đánh giá và xử lý.

Năng lực người tiêm là yếu tố quan trọng; đọc thêm bài tiêm filler cần bằng cấp gì.

Cách giảm nguy cơ tiêm filler có hại về sau

Phần lớn rủi ro lâu dài có thể giảm đáng kể nếu chuẩn bị và lựa chọn đúng từ đầu. Checklist dưới đây giúp bạn chủ động.

1. Chọn cơ sở có giấy phép, bác sĩ có chứng chỉ hành nghề.
2. Ưu tiên filler HA đã được cấp phép, xem bao bì, số lô trước khi tiêm.
3. Lưu lại thông tin: tên sản phẩm, lượng, vùng, ngày tiêm, nơi tiêm.
4. Không tiêm khi đang có nhiễm trùng răng, xoang, da, hoặc vừa ốm sốt.
5. Tuân thủ kiêng cữ sau tiêm; xem tiêm filler kiêng gì.
6. Hạn chế rượu bia giai đoạn đầu; xem uống rượu sau khi tiêm filler.
7. Tái khám đúng hẹn, không tiêm bổ sung khi chưa đánh giá lượng filler cũ.
8. Báo bác sĩ nha khoa, bác sĩ thẩm mỹ khác về việc đã tiêm filler khi làm thủ thuật vùng mặt.

Sai lầm thường gặp khiến filler gây hại về sau

Sai lầm lớn nhất là chọn chất làm đầy “tiêm một lần, giữ mãi” hoặc tiêm tại nơi không có bác sĩ.

• Tiêm silicone lỏng, chất làm đầy không rõ nguồn gốc vì muốn duy trì lâu.
• Tiêm chồng nhiều loại filler ở cùng vùng qua nhiều cơ sở khác nhau.
• Bỏ qua nốt cứng nhỏ, đỏ kéo dài vì nghĩ “rồi sẽ tự hết”.
• Tự massage mạnh, chích nặn khi có cục.
• Tiêm bổ sung liên tục, khiến khuôn mặt nặng dần mà không nhận ra.
• Không nhớ đã tiêm gì, gây khó khăn khi cần xử lý.

Rủi ro và tác dụng phụ của tiêm filler: ngắn hạn và dài hạn

Filler có tác dụng phụ ngắn hạn thường gặp và biến chứng hiếm nhưng nghiêm trọng. Theo FDA, các phản ứng hay gặp gồm sưng, bầm, đỏ, đau, ngứa; biến chứng hiếm gồm tắc mạch, hoại tử da, ảnh hưởng thị lực.

• Ngắn hạn: sưng, bầm, đau, đỏ trong vài ngày đến 1–2 tuần.
• Cấp tính nghiêm trọng: tắc mạch với da trắng bệch, tím loang, đau tăng; ảnh hưởng thị lực. Cần cấp cứu.
• Muộn: nốt, u hạt, nhiễm trùng màng sinh học, filler di chuyển, phù kéo dài.
• Thẩm mỹ lâu dài: mặt mất tự nhiên do tích lũy filler, mô bị kéo giãn.
• Với chất không phải HA: khó hoặc không thể làm tan, có thể phải can thiệp ngoại khoa.

Hyaluronidase dùng để làm tan filler HA là thuốc, cần bác sĩ chỉ định và thực hiện; thuốc cũng có thể gây dị ứng.

Thăm khám tại Lona Skin Lab

Lona Skin Lab thực hiện tiêm filler HA (trừ filler mũi) sau khi bác sĩ thăm khám và chỉ định, đồng thời tiếp nhận thăm khám cho người có vấn đề sau khi đã tiêm filler.

1. Hỏi tiền sử: loại filler, thời điểm, nơi tiêm, các lần tiêm chồng; bệnh tự miễn, nhiễm trùng gần đây.
2. Khám vùng tiêm: sờ nắn nốt, đánh giá màu da, mức độ sưng, sự cân đối; soi da bằng thiết bị khi cần.
3. Đánh giá loại da và mô mềm để quyết định có nên tiêm, chờ theo dõi hay xử lý.
4. Giải thích lựa chọn: theo dõi, thuốc theo đơn, làm tan filler HA, hoặc giới thiệu chuyển tuyến khi nghi chất làm đầy không rõ nguồn gốc cần can thiệp chuyên sâu.
5. Hẹn tái khám để theo dõi diễn tiến.

Xem thêm so sánh các loại filler, hoặc đặt lịch thăm khám để được đánh giá.

Chăm sóc da tại nhà sau tiêm filler

Chăm sóc nền da tốt giúp giảm nhu cầu tiêm bổ sung dày và giữ gương mặt tươi tắn tự nhiên. Các gợi ý dưới đây là mỹ phẩm:

• Chống nắng: Bellmona Dual Sun Block Soft SPF50+ hoặc danh mục kem chống nắng.
• Kem dưỡng chống lão hóa: Inlab Medical Regenerating Facial Cream với peptide, HA; nhóm sản phẩm chứa peptide.
• Serum: danh mục serum chống lão hóa, dùng lại khi điểm tiêm đã ổn định.

Khi nào cần đi khám ngay?

• Da vùng tiêm trắng bệch, tím loang, đau tăng: cấp cứu.
• Nhìn mờ, đau mắt sau tiêm: cấp cứu.
• Nốt đỏ, cứng, đau xuất hiện sau nhiều tuần hoặc nhiều tháng.
• Sưng tái đi tái lại ở vùng đã tiêm, kèm sốt hoặc chảy dịch.
• Vùng đã tiêm chất không rõ nguồn gốc bị biến dạng, cứng dần.

Câu hỏi thường gặp

Tiêm filler nhiều lần trong nhiều năm có hại không?

Với filler HA chính hãng, tiêm lặp lại theo đánh giá của bác sĩ thường không gây hại đáng kể. Vấn đề hay gặp là tích lũy lượng filler quá nhiều, khiến mặt nặng, mô bị kéo giãn. Nên có khoảng nghỉ, đánh giá lượng filler còn lại trước mỗi lần tiêm bổ sung.

Tiêm filler bao lâu thì tan hết?

Filler HA thường tan dần trong nhiều tháng đến hơn một năm tùy sản phẩm, vùng tiêm và chuyển hóa. Vùng cử động nhiều như môi tan nhanh hơn vùng thái dương, cằm. Một phần nhỏ có thể tồn tại lâu hơn dự kiến. Chất làm đầy không phải HA có thời gian tồn tại khác hẳn.

Đã tiêm filler 2 năm, gần đây bị nổi cục đỏ thì sao?

Đây có thể là phản ứng muộn như u hạt hoặc nhiễm trùng màng sinh học, cần đi khám sớm. Hãy mang theo thông tin về loại filler, nơi tiêm nếu có. Không tự chích nặn, massage hay uống kháng sinh không theo đơn. Bác sĩ sẽ đánh giá và lựa chọn hướng xử lý.

Tiêm filler có gây ung thư không?

Hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy filler HA đã được cấp phép gây ung thư. Những lo ngại nghiêm trọng lâu dài chủ yếu liên quan đến chất làm đầy không được cấp phép như silicone lỏng, có thể gây viêm mạn tính, biến dạng. Hãy chỉ dùng sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng.

Filler HA làm tan rồi thì da có bị chảy xệ không?

Sau khi làm tan, vùng đó trở về gần tình trạng trước khi tiêm cộng với lão hóa tự nhiên trong thời gian qua. Nếu trước đó tiêm nhiều và mô bị kéo giãn, có thể thấy da lỏng hơn một chút. Bác sĩ sẽ tư vấn cách cải thiện chất lượng da sau khi làm tan nếu cần.

Đang có bệnh tự miễn thì tiêm filler có hại về sau không?

Người có bệnh tự miễn có thể có nguy cơ phản ứng muộn cao hơn, nhất là khi bệnh đang hoạt động. Cần báo đầy đủ cho bác sĩ; nhiều trường hợp nên hoãn tiêm hoặc phối hợp với bác sĩ điều trị bệnh nền để chọn thời điểm và sản phẩm phù hợp.

Tài liệu tham khảo

• U.S. Food and Drug Administration (FDA) – Dermal fillers: risks and safety. fda.gov
• American Academy of Dermatology (AAD) – Filler complications. aad.org
• PubMed – Biến chứng muộn sau tiêm chất làm đầy và đồng thuận xử trí. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Đọc thêm: bài tổng hợp về chất làm đầy — bài tổng hợp đầy đủ các hướng điều trị đang có, khoảng giá niêm yết và quy trình từng bước.