Tiêm rãnh cười có bị đơ không? Nguyên nhân, cách phòng ngừa và xử trí

Ths.Bs.Thảo Vy Đã kiểm duyệt nội dung

Tiêm rãnh cười có bị đơ không? Khi bác sĩ đánh giá đúng nguyên nhân, chọn sản phẩm và lượng phù hợp, đa số người sau tiêm vẫn cười nói tự nhiên. Cảm giác đơ thường do làm đầy quá mức, đặt sai lớp mô hoặc botulinum toxin lan sang cơ quanh miệng, và phần lớn là tạm thời.

Tiêm rãnh cười có bị đơ không và vì sao?

Rãnh cười (rãnh mũi má) là nếp gấp từ cánh mũi xuống khóe miệng. Nếp này rõ hơn theo tuổi do mất thể tích mỡ và xương vùng giữa mặt, da giảm đàn hồi và cơ nâng môi hoạt động lâu năm. “Đơ” sau tiêm có thể đến từ hai cơ chế khác nhau:

• Đơ cơ học do filler: filler HA giữ nước và tạo thể tích. Nếu lượng quá nhiều so với nhu cầu, hoặc đặt ở lớp nông sát cơ biểu cảm, vùng này có thể căng cứng, khi cười thấy vùng má “đóng khối”.
• Yếu cơ do botulinum toxin: một số người được tiêm toxin quanh miệng, ví dụ để giảm hở lợi. Nếu thuốc ảnh hưởng tới cơ nâng môi hoặc cơ vòng môi nhiều hơn dự kiến, nụ cười có thể lệch hoặc gượng.

So sánh filler và botox ở vùng rãnh cười

Trong thực hành, filler thường được cân nhắc nhiều hơn cho rãnh cười do mất thể tích, còn botulinum toxin quanh miệng chỉ dùng cho chỉ định chọn lọc vì vùng này có nhiều cơ phối hợp tinh tế.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ mặt đơ sau tiêm

• Chẩn đoán chưa đúng nguyên nhân: rãnh cười sâu do mất thể tích gò má nhưng lại chỉ bơm thẳng vào rãnh, khiến vùng quanh miệng nặng nề.
• Lượng quá nhiều, tiêm nhiều lần chồng lấn: dẫn tới tình trạng khuôn mặt quá đầy (overfilled face).
• Sản phẩm không phù hợp vùng động: gel quá cứng ở vùng cơ hoạt động nhiều.
• Đặc điểm cá nhân: da mỏng, cơ biểu cảm mạnh, cấu trúc xương hàm trên.

Hình dáng khóe miệng và vùng quanh miệng cũng ảnh hưởng tới cảm nhận thẩm mỹ chung. Bạn có thể đọc thêm bài về khóe miệng cười và tướng râu rồng ở phụ nữ để hiểu cách đánh giá tổng thể khuôn mặt. Với vùng trán, bài trán bị lõm và phương pháp làm đầy cũng giải thích nguyên tắc cân đối tương tự.

Làm gì khi thấy vùng rãnh cười cứng, kém tự nhiên?

1. Chờ hết sưng trong những ngày đầu, vì sưng nề có thể tạo cảm giác căng cứng tạm thời.
2. Không tự xoa bóp mạnh, không chườm nóng, không tiêm thêm ở nơi khác.
3. Liên hệ cơ sở đã tiêm để được đánh giá; với filler HA, bác sĩ có thể cân nhắc hyaluronidase nếu cần điều chỉnh.
4. Với toxin, bác sĩ sẽ theo dõi diễn tiến vì tác dụng giảm dần theo thời gian.

Rủi ro và tác dụng phụ khi tiêm rãnh cười

• Thường gặp: sưng, bầm, đau nhẹ, cảm giác căng trong vài ngày.
• Không đều, nốt cục: khi phân bố gel chưa đều hoặc lượng nhiều.
• Nhiễm trùng, viêm muộn: ít gặp, có thể xuất hiện sau nhiều tuần.
• Tắc mạch: hiếm nhưng nghiêm trọng, vì vùng rãnh mũi má có động mạch mặt đi qua; biểu hiện đau tăng, da trắng bệch hoặc tím lốm đốm.
• Với toxin: nụ cười lệch, khó khép môi, khó phát âm một số âm tạm thời.

Không nên tiêm khi đang mang thai, cho con bú, có nhiễm trùng vùng miệng, mụn rộp đang hoạt động hoặc rối loạn đông máu chưa kiểm soát.

Thăm khám tại Lona Skin Lab

Lona Skin Lab thực hiện tiêm filler HA và botulinum toxin sau khi bác sĩ thăm khám và chỉ định. Bác sĩ đánh giá khuôn mặt ở trạng thái nghỉ và khi biểu cảm, xác định rãnh cười do mất thể tích, do da hay do cơ, từ đó tư vấn có nên tiêm, tiêm ở vùng nào và lượng bao nhiêu là phù hợp. Với người đã tiêm ở nơi khác và cảm thấy mặt đơ, bác sĩ sẽ đánh giá và tư vấn hướng xử trí.

Bạn có thể đặt lịch thăm khám để được tư vấn phương án phù hợp.

Chăm sóc da sau thủ thuật

Trong 24–48 giờ đầu, tránh trang điểm dày, xông hơi, rượu bia và vận động mạnh. Chu trình chăm sóc nên tối giản, tránh hương liệu:

• Phục hồi hàng rào da: kem dưỡng Exovera Ultra Soothing Barrier Support (AestaCell) giúp làm dịu, hỗ trợ hàng rào da theo công bố.
• Làm dịu: sản phẩm nhóm rau má (Centella asiatica) phù hợp da đang nhạy cảm.
• Chống nắng: danh mục kem chống nắng, dùng từ hôm sau, thoa nhẹ không chà xát vùng tiêm.

Khi nào cần đi khám ngay?

• Đau tăng dần, da vùng tiêm trắng bệch, tím hoặc lốm đốm như mạng lưới.
• Nhìn mờ, đau mắt, đau đầu dữ dội sau tiêm vùng mặt.
• Sưng nóng đỏ, có mủ hoặc sốt.
• Khó nuốt, khó nói, khó thở sau tiêm toxin.

Câu hỏi thường gặp

Tiêm filler rãnh cười bao lâu thì hết cảm giác căng cứng?

Cảm giác căng cứng do sưng nề thường giảm dần trong vài ngày đến khoảng hai tuần, khi filler ổn định trong mô. Nếu sau thời gian này vùng rãnh cười vẫn cứng, nụ cười không tự nhiên hoặc có nốt cục, bạn nên tái khám để bác sĩ đánh giá và cân nhắc phương án điều chỉnh phù hợp.

Có nên tiêm botox để xóa rãnh cười?

Rãnh cười chủ yếu do mất thể tích và thay đổi cấu trúc vùng giữa mặt, nên botulinum toxin thường không phải lựa chọn chính. Toxin quanh miệng chỉ dùng cho một số chỉ định chọn lọc vì dễ ảnh hưởng tới nụ cười. Đây là thuốc kê đơn, việc có dùng hay không do bác sĩ quyết định sau thăm khám.

Filler rãnh cười bị quá đầy có xử lý được không?

Với filler HA, bác sĩ có thể cân nhắc tiêm hyaluronidase để hòa tan một phần hoặc toàn bộ gel, giúp vùng này nhẹ và tự nhiên hơn. Việc này cần đánh giá kỹ, vì hyaluronidase cũng có rủi ro như dị ứng. Với chất làm đầy không phải HA, việc xử lý phức tạp hơn nhiều.

Làm sao để tiêm rãnh cười mà vẫn tự nhiên?

Điều quan trọng là xác định đúng nguyên nhân, ưu tiên bù thể tích ở vùng nâng đỡ khi cần thay vì chỉ làm đầy trực tiếp rãnh, dùng lượng vừa đủ và có thể chia nhiều buổi. Chọn cơ sở có giấy phép, bác sĩ có chứng chỉ hành nghề và sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng cũng giúp giảm rủi ro.

Tài liệu tham khảo

• American Academy of Dermatology (AAD)
• U.S. Food and Drug Administration (FDA)
• PubMed – Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ