Kem chống nắng sun screen: hướng dẫn chọn và dùng đúng cách

Lona Team Đã kiểm duyệt nội dung

Kem chống nắng sun screen là sản phẩm giúp giảm lượng tia UV tác động lên da, từ đó hạn chế cháy nắng và lão hoá do ánh sáng. Để dùng hiệu quả, bạn cần chọn sản phẩm phổ rộng, đọc đúng chỉ số SPF, PA hoặc PPD, bôi đủ lượng và thoa lại theo thời gian hoạt động.

Kem chống nắng sun screen bảo vệ da khỏi những gì?

Ánh nắng mặt trời gồm nhiều dải bức xạ tác động lên da theo những cách khác nhau:

• UVB (280–315 nm): gây đỏ rát, cháy nắng; cường độ cao nhất vào giữa trưa.
• UVA (315–400 nm): xuyên qua mây và kính, đi sâu hơn vào trung bì, góp phần gây lão hoá, nếp nhăn và tăng sắc tố.
• Ánh sáng khả kiến năng lượng cao: có thể làm nặng thêm tình trạng tăng sắc tố như nám ở người da sẫm màu. Kem chống nắng có màu chứa oxit sắt giúp lọc một phần dải này.

Tiếp xúc tia UV lâu dài là yếu tố nguy cơ chính của ung thư da. Vì vậy, các tổ chức da liễu khuyến nghị kết hợp kem chống nắng với che chắn bằng mũ, áo, kính và hạn chế ra nắng vào giờ cao điểm.

Đọc chỉ số SPF, PA, PPD trên nhãn như thế nào?

• SPF (Sun Protection Factor): đo mức bảo vệ trước UVB trong điều kiện thử nghiệm với lượng bôi chuẩn 2 mg/cm². SPF 30 lọc khoảng 97% UVB, SPF 50 lọc khoảng 98%; chênh lệch nhỏ nhưng có ý nghĩa với người hay ra nắng.
• PA (+ đến ++++): hệ thống phổ biến ở châu Á, càng nhiều dấu cộng thì bảo vệ UVA càng cao.
• PPD: chỉ số đo bảo vệ UVA bằng con số, thường gặp trên sản phẩm châu Âu.
• Broad Spectrum / phổ rộng: cho biết sản phẩm bảo vệ cả UVA và UVB theo tiêu chuẩn của từng thị trường.
• Water resistant: giữ hiệu quả trong 40 hoặc 80 phút khi bơi, ra mồ hôi; không có nghĩa là chống nước hoàn toàn.

Xem thêm phân tích tổng quan trong bài trụ cột kem chống nắng: cách chọn và dùng đúng.

Nên chọn màng lọc vật lý hay hoá học?

Không có loại nào phù hợp cho mọi người. Ưu và nhược điểm chi tiết được trình bày trong bài ưu và nhược điểm của các loại kem chống nắng. Nếu bạn có da nhạy cảm, có thể tham khảo bài về kem chống nắng Ultrasun cho da nhạy cảm hoặc góc nhìn da liễu về kem chống nắng BABE.

Cách bôi và làm mới kem chống nắng đúng cách

1. Bôi đủ lượng: khoảng hai đốt ngón tay hoặc 1/4 thìa cà phê cho mặt và cổ.
2. Thời điểm: bôi là bước cuối của chu trình buổi sáng, trước khi trang điểm và trước khi ra ngoài khoảng 15 phút.
3. Thoa lại: khoảng mỗi 2 giờ khi ở ngoài trời, và sau khi bơi, lau mặt hoặc ra nhiều mồ hôi. Người trang điểm có thể dùng dạng xịt hoặc phấn chống nắng để bổ sung.
4. Không quên vùng dễ bỏ sót: vành tai, cổ, gáy, mu bàn tay.
5. Làm sạch cuối ngày: dùng tẩy trang hoặc sữa rửa mặt phù hợp, đặc biệt với sản phẩm chống nước.

Ngay cả khi ở trong nhà gần cửa kính hoặc trời nhiều mây, UVA vẫn có thể tác động lên da, nên duy trì thói quen chống nắng mỗi ngày.

Rủi ro và tác dụng phụ có thể gặp khi dùng kem chống nắng

Kem chống nắng nhìn chung được dung nạp tốt, nhưng một số người có thể gặp:

• Kích ứng: châm chích, đỏ nhẹ, thường do hương liệu, cồn hoặc một số màng lọc hữu cơ.
• Viêm da tiếp xúc dị ứng: ngứa, nổi mẩn, có thể kèm mụn nước; ít gặp nhưng cần ngưng sản phẩm.
• Bít tắc lỗ chân lông: với da dầu, mụn, kết cấu quá đặc có thể làm nặng thêm tình trạng mụn.
• Cay mắt: khi sản phẩm chảy vào mắt do mồ hôi.

Nếu da phản ứng, hãy ngưng dùng, rửa sạch bằng nước mát và chọn sản phẩm không hương liệu, ưu tiên màng lọc khoáng. Kem chống nắng cho trẻ dưới 6 tháng tuổi cần hỏi ý kiến bác sĩ nhi.

Thăm khám tại Lona Skin Lab

Với người có nám, tăng sắc tố, viêm da tiếp xúc hoặc vừa thực hiện laser, peel, chọn kem chống nắng cần cân nhắc kỹ hơn. Tại Lona Skin Lab, quy trình bắt đầu bằng thăm khám và đánh giá da: bác sĩ xem xét loại da, tình trạng sắc tố, tiền sử kích ứng và các thủ thuật đang thực hiện để hướng dẫn cách bảo vệ da phù hợp. Nếu da thường xuyên kích ứng với nhiều sản phẩm, bác sĩ có thể cân nhắc thêm các bước đánh giá để tìm nguyên nhân.

Bạn có thể đặt lịch thăm khám để được bác sĩ đánh giá tình trạng và tư vấn phương án phù hợp.

Chăm sóc da tại nhà: gợi ý sản phẩm

Với da nhạy cảm hoặc da cần phục hồi hàng rào, nên giữ chu trình tối giản và tránh hương liệu. Một số lựa chọn mỹ phẩm có tại Lona:

• Dual Sun Block Soft SPF50+/PA+++: kem chống nắng kết hợp màng lọc vật lý và hoá học, phù hợp sinh hoạt hằng ngày.
• Rosy Veil Tone-up Glow Sun Serum SPF50+ PA++++: dạng serum mỏng nhẹ, nâng tông nhẹ.
• Exovera Ultra Soothing Barrier Support Cream: kem dưỡng giúp làm dịu và hỗ trợ hàng rào da, dùng trước bước chống nắng.

Bạn có thể xem thêm các lựa chọn khác trong danh mục kem chống nắng.

Khi nào cần đi khám ngay?

• Cháy nắng nặng kèm phồng rộp diện rộng, sốt, ớn lạnh, buồn nôn hoặc mệt lả.
• Nổi mẩn, sưng phù nhiều sau khi bôi một sản phẩm mới, đặc biệt quanh mắt, môi.
• Nốt ruồi hoặc đốm sắc tố thay đổi kích thước, màu sắc, bờ không đều, chảy máu.
• Vùng da hở nổi ban đỏ bất thường mỗi khi ra nắng, có thể là dấu hiệu nhạy cảm ánh sáng.

Câu hỏi thường gặp

SPF 50 có tốt hơn SPF 30 nhiều không?

SPF 50 lọc thêm một phần nhỏ UVB so với SPF 30, nhưng trong thực tế, lượng bôi và việc thoa lại quan trọng hơn con số. Người da sáng, có nám, hoặc hoạt động ngoài trời nhiều có thể chọn SPF 50. Dù chọn chỉ số nào, hãy bôi đủ lượng và thoa lại khoảng mỗi 2 giờ khi ở ngoài trời.

Trời râm hoặc ở trong nhà có cần bôi kem chống nắng không?

Có. UVA xuyên qua mây và kính cửa sổ, góp phần gây lão hoá và tăng sắc tố theo thời gian. Nếu bạn làm việc gần cửa kính, ngồi xe nhiều hoặc đang điều trị sắc tố, nên duy trì bôi kem chống nắng mỗi sáng. Khi ở trong nhà hoàn toàn, có thể không cần thoa lại nhiều lần như khi ra ngoài.

Kem chống nắng có gây mụn không?

Một số sản phẩm có kết cấu đặc, nhiều dầu có thể góp phần gây bít tắc ở da dầu mụn. Bạn nên chọn sản phẩm dạng gel, fluid hoặc ghi không gây bít tắc (non-comedogenic), và làm sạch kỹ cuối ngày. Nếu mụn tăng rõ sau khi đổi kem chống nắng, hãy ngưng và theo dõi; mụn kéo dài nên được bác sĩ đánh giá.

Lớp trang điểm có chỉ số SPF có thay được kem chống nắng không?

Thường là không. Lượng kem nền hoặc phấn người dùng thoa thường ít hơn nhiều so với lượng chuẩn để đạt SPF ghi trên nhãn. Các sản phẩm này chỉ nên được xem là lớp bổ sung. Bạn vẫn nên bôi kem chống nắng riêng làm bước cuối của chu trình dưỡng da, sau đó mới trang điểm.

Bao lâu nên thay tuýp kem chống nắng mới?

Hãy tuân theo hạn sử dụng và thời hạn sau khi mở nắp in trên bao bì. Nếu sản phẩm đổi màu, tách lớp, có mùi lạ hoặc đã để lâu trong nơi nóng như cốp xe, nên thay mới vì màng lọc có thể giảm hiệu quả. Khi dùng đủ lượng mỗi ngày, một tuýp cho mặt thường hết trong khoảng vài tháng.

Tài liệu tham khảo

• American Academy of Dermatology (AAD) – Sunscreen FAQs; How to apply sunscreen. www.aad.org
• U.S. Food and Drug Administration (FDA) – Sunscreen: how to help protect your skin from the sun. www.fda.gov
• NHS – Sunscreen and sun safety. www.nhs.uk