Nốt ruồi ở cằm phải nam giới: khi nào cần khám, khi nào chỉ là thẩm mỹ?

Nốt ruồi ở cằm phải nam giới đa số là nốt ruồi lành tính, chỉ ảnh hưởng thẩm mỹ hoặc gây vướng khi cạo râu. Tuy nhiên, cần đi khám da liễu nếu nốt ruồi thay đổi kích thước, màu sắc, hình dạng, ngứa, chảy máu hoặc loét. Bác sĩ sẽ soi da để quyết định theo dõi, loại bỏ, hay cần làm xét nghiệm mô bệnh học.

Nốt ruồi ở cằm phải nam giới có nguy hiểm không?

Nốt ruồi (naevus sắc tố) hình thành khi tế bào hắc tố tập trung thành cụm. Chúng có thể có từ nhỏ hoặc xuất hiện dần đến tuổi trưởng thành. Vị trí ở cằm phải hay trái không làm thay đổi nguy cơ; điều quan trọng là đặc điểm và sự thay đổi của nốt ruồi theo thời gian. Phần lớn nốt ruồi ổn định suốt nhiều năm.

Một tỷ lệ nhỏ tổn thương sắc tố có thể là ung thư hắc tố (melanoma) hoặc các tổn thương khác như ung thư biểu mô tế bào đáy có sắc tố, dày sừng tiết bã. Ánh nắng tích luỹ ở vùng mặt, tiền sử gia đình, da sáng màu, có nhiều nốt ruồi là các yếu tố làm tăng nguy cơ. Tìm hiểu thêm về chủ đề nốt ruồi ở mặt.

Dấu hiệu nốt ruồi bất thường theo quy tắc ABCDE

• A – Asymmetry (bất đối xứng): hai nửa nốt ruồi không giống nhau.
• B – Border (bờ): bờ nham nhở, mờ, không đều.
• C – Color (màu): nhiều màu trong cùng một nốt: nâu, đen, đỏ, xám, trắng.
• D – Diameter (đường kính): lớn hơn khoảng 6 mm, dù nốt nhỏ hơn vẫn cần khám nếu thay đổi.
• E – Evolving (tiến triển): thay đổi kích thước, màu, hình dạng, độ nhô cao hoặc có triệu chứng mới.

Ngoài ABCDE, cần lưu ý dấu hiệu “vịt con xấu xí”: một nốt trông khác hẳn các nốt ruồi còn lại trên cơ thể. Ngứa, đau, chảy máu tự nhiên, loét, đóng vảy không lành cũng là lý do đi khám. Một số tổn thương đỏ giống nốt ruồi có thể là u mạch, được trình bày trong bài nổi chấm đỏ trên da như nốt ruồi son.

Nên giữ hay loại bỏ nốt ruồi ở cằm?

Quyết định dựa trên hai yếu tố: nguy cơ y khoa và nhu cầu cá nhân. Nếu bác sĩ nghi ngờ sau khi soi da, nốt ruồi nên được cắt bỏ và gửi xét nghiệm mô bệnh học. Nếu nốt ruồi lành tính, việc loại bỏ là lựa chọn thẩm mỹ, thường được cân nhắc khi nốt ruồi hay bị dao cạo làm trầy, chảy máu, viêm, hoặc người bệnh muốn loại bỏ vì ngoại hình. Ngay cả khi loại bỏ vì thẩm mỹ, vẫn cần khám và soi da trước.

Các phương pháp loại bỏ nốt ruồi

Phương pháp	Phù hợp với	Ưu điểm	Rủi ro, hạn chế
Cắt bỏ toàn bộ, khâu da (tiểu phẫu)	Nốt nghi ngờ, nốt sâu, cần xét nghiệm	Có mẫu mô để xét nghiệm, ít tái phát	Để lại sẹo đường khâu, cần chăm sóc vết khâu
Cắt nông (shave)	Nốt lồi, lành tính rõ	Ít xâm lấn, lành nhanh	Có thể tái phát, mẫu mô không đầy đủ
Laser CO2 hoặc đốt điện	Nốt nhỏ, phẳng, lành tính rõ	Nhanh, ít chảy máu	Không còn mẫu mô; không dùng khi nghi ngờ ác tính; có thể thâm, lõm

Với nốt ruồi nghi ngờ hoặc chưa chắc chắn, cắt bỏ toàn bộ và làm xét nghiệm là nguyên tắc an toàn. Các phương pháp phá huỷ mô như laser chỉ nên dùng khi bác sĩ đã xác định nốt lành tính. Tìm hiểu thêm về các đốm sắc tố khác trong bài vết bớt màu nâu.

Rủi ro và tác dụng phụ khi loại bỏ nốt ruồi

Các rủi ro có thể gặp gồm: đau, chảy máu, nhiễm trùng vết thương, sẹo lõm, sẹo phì đại hoặc sẹo lồi (đặc biệt ở vùng cằm, hàm và người có cơ địa), thâm hoặc mất sắc tố tại chỗ, tái phát nốt ruồi nếu còn tế bào sắc tố. Rủi ro lớn nhất về mặt y khoa là bỏ sót chẩn đoán khi phá huỷ một tổn thương nghi ngờ mà không có mẫu xét nghiệm.

Ở nam giới, vùng cằm có râu và thường xuyên cạo, nên vết thương dễ bị cọ xát, kích ứng. Cần tạm ngừng cạo râu ở vùng thủ thuật cho tới khi bác sĩ cho phép, sau đó cạo nhẹ nhàng, dùng dao sạch hoặc chuyển sang tông đơ để giảm chấn thương.

Thăm khám tại Lona Skin Lab

Tại Lona Skin Lab, bác sĩ da liễu khám nốt ruồi, soi da bằng thiết bị (dermatoscope) để đánh giá cấu trúc sắc tố, chụp ảnh để theo dõi khi cần. Dựa trên đánh giá, bác sĩ tư vấn theo dõi định kỳ hoặc loại bỏ. Lona Skin Lab thực hiện tiểu phẫu và laser sau khi bác sĩ thăm khám và chỉ định; trường hợp cần, mẫu mô được gửi xét nghiệm mô bệnh học. Với tổn thương nghi ngờ cần điều trị chuyên sâu, bác sĩ sẽ giới thiệu chuyển tuyến phù hợp. Chi phí phụ thuộc phương pháp và tình trạng, được tư vấn sau khi thăm khám. Bạn có thể đặt lịch thăm khám để được soi da và tư vấn.

Chăm sóc da sau thủ thuật

Sau thủ thuật, giữ vết thương sạch, khô theo hướng dẫn, dùng thuốc hoặc băng theo chỉ định, không cạy mài. Khi vết thương đã liền hoàn toàn (và đã cắt chỉ nếu có khâu), có thể chăm sóc vùng da để hạn chế thâm và giữ ẩm:

• Scar 15ml (Skinuva): kem chứa silicone và growth factors, giúp giữ ẩm, làm mềm bề mặt vùng da có sẹo, hỗ trợ cải thiện vẻ ngoài vùng sẹo theo công bố.
• Sản phẩm chứa Centella Asiatica: giúp làm dịu vùng da hay kích ứng sau cạo râu.
• Rosy Veil Tone-up Glow Sun Serum SPF50+ (SRX): chống nắng hằng ngày để hạn chế thâm tại vùng thủ thuật.

Khi nào cần đi khám ngay?

• Nốt ruồi lớn nhanh, đổi màu, bờ không đều hoặc xuất hiện màu mới.
• Chảy máu tự nhiên, loét, đóng vảy không lành sau vài tuần.
• Xuất hiện nốt sắc tố mới ở người trên 40 tuổi, khác hẳn các nốt cũ.
• Vết thương sau thủ thuật sưng nóng, đau tăng, chảy mủ.

Với phái nữ, vấn đề tương tự được trình bày trong bài nốt ruồi ẩn dưới cằm phụ nữ.

Câu hỏi thường gặp

Nốt ruồi ở cằm phải có ý nghĩa tướng số gì không?

Trong văn hoá dân gian, vị trí nốt ruồi đôi khi được gắn với tướng số, nhưng đây là quan niệm văn hoá, không có cơ sở y học. Quyết định giữ hay loại bỏ nên dựa vào đặc điểm nốt ruồi khi bác sĩ khám và nhu cầu thẩm mỹ của bạn, đặc biệt không nên bỏ qua dấu hiệu bất thường vì niềm tin dân gian.

Tự tẩy nốt ruồi tại nhà có được không?

Không nên. Các loại thuốc tẩy, kem tẩy nốt ruồi không rõ nguồn gốc có thể gây bỏng, loét, sẹo xấu và làm mất cơ hội xét nghiệm nếu nốt ruồi bất thường. Việc loại bỏ nốt ruồi cần bác sĩ khám, soi da trước, rồi chọn phương pháp phù hợp tại cơ sở y tế được cấp phép.

Xoá nốt ruồi có để lại sẹo không?

Mọi phương pháp đều có thể để lại dấu vết ở mức độ khác nhau, từ vết thâm, sẹo lõm nhỏ đến sẹo đường khâu. Mức độ phụ thuộc kích thước, độ sâu nốt ruồi, phương pháp, cơ địa và việc chăm sóc sau thủ thuật. Chống nắng, không cạy mài và tái khám đúng hẹn giúp hạn chế sẹo.

Bao lâu sau xoá nốt ruồi thì cạo râu lại được?

Thời gian phụ thuộc phương pháp và tốc độ lành thương, thường cần chờ đến khi vết thương liền hẳn, hết mài và đã cắt chỉ nếu có khâu. Hãy hỏi bác sĩ ở buổi tái khám. Khi cạo lại, dùng dao sạch, cạo nhẹ theo chiều râu mọc hoặc dùng tông đơ để tránh chấn thương vùng da mới lành.

Tài liệu tham khảo

• American Academy of Dermatology (AAD) – Moles: who gets and types; melanoma ABCDEs. aad.org
• DermNet – Melanocytic naevus. dermnetnz.org
• NHS (Anh Quốc) – Moles. nhs.uk