Rãnh cười: nguyên nhân, các cách cải thiện và rủi ro cần biết

Lona Team Đã kiểm duyệt nội dung

Rãnh cười (rãnh mũi má) là nếp gấp chạy từ cánh mũi xuống khoé miệng, rõ hơn khi cười và hằn sâu dần theo tuổi do mất collagen, tiêu mỡ và chảy xệ mô má. Rãnh cười nhẹ là đặc điểm bình thường của khuôn mặt. Khi rãnh sâu, có thể cải thiện bằng filler HA, công nghệ năng lượng hoặc kết hợp, sau khi bác sĩ thăm khám.

Rãnh cười là gì?

Rãnh cười, trong y khoa gọi là rãnh mũi má (nasolabial fold), là đường ranh giới giữa vùng má và vùng môi trên. Khi cười, cơ nâng môi và cơ gò má co lại, đẩy mô má lên tạo nếp gấp. Ở người trẻ, nếp này mờ đi khi mặt thư giãn. Theo thời gian, nếp gấp trở nên cố định và sâu hơn.

Rãnh cười thường được nhìn nhận cùng các đặc điểm khác của vùng miệng như khoé miệng. Nếu quan tâm góc nhìn văn hoá, bạn có thể đọc bài tướng người có khoé miệng cười hoặc tướng râu rồng ở phụ nữ; tuy vậy, quyết định can thiệp nên dựa trên đánh giá y khoa.

Vì sao rãnh cười hằn sâu?

• Lão hoá da: collagen và elastin giảm làm da mỏng, kém đàn hồi.
• Mất thể tích vùng má giữa: các khoang mỡ ở má teo và trượt xuống, khiến mô dồn về phía rãnh.
• Tiêu xương: xương hàm trên và vùng quanh hốc mũi tiêu dần, giảm nâng đỡ.
• Ánh nắng, hút thuốc: đẩy nhanh phân huỷ collagen.
• Sụt cân nhanh, cấu trúc gương mặt: người má cao, gò má rõ hoặc gầy có thể thấy rãnh sớm hơn.
• Thói quen biểu cảm: cười nhiều không gây hại nhưng góp phần tạo nếp động.

Các phương pháp cải thiện rãnh cười

Việc chọn phương pháp phụ thuộc rãnh nông hay sâu, có kèm chảy xệ hay mất thể tích vùng má không. Bảng sau mang tính tham khảo:

Một điểm quan trọng: rãnh cười sâu đôi khi là hệ quả của mất thể tích vùng má. Khi đó bác sĩ có thể ưu tiên bù thể tích vùng má trước thay vì tiêm trực tiếp nhiều vào rãnh, giúp gương mặt tự nhiên hơn. Nguyên tắc tương tự áp dụng cho các vùng lõm khác như trán bị lõm.

Ai phù hợp và ai không nên tiêm filler rãnh cười?

Có thể cân nhắc: người trưởng thành có rãnh mũi má sâu, sức khoẻ ổn định, kỳ vọng thực tế, hiểu rằng kết quả là tạm thời và cần duy trì.

Không nên hoặc cần hoãn:

• Mang thai, cho con bú.
• Nhiễm trùng, mụn viêm, mụn rộp quanh miệng.
• Rối loạn đông máu, đang dùng thuốc chống đông chưa được đánh giá.
• Bệnh tự miễn chưa kiểm soát, tiền sử dị ứng nặng.
• Từng tiêm chất làm đầy không rõ nguồn gốc ở vùng má, rãnh.

Rủi ro và tác dụng phụ khi cải thiện rãnh cười

Rãnh mũi má nằm gần động mạch mặt và các nhánh của nó, nên tiêm filler vùng này cần thận trọng. Các tác dụng phụ có thể gặp:

• Thường gặp: sưng, đỏ, đau nhẹ, bầm tại điểm tiêm, giảm sau vài ngày.
• Cục, không đều, lộ filler: khi tiêm quá nông hoặc quá nhiều; có thể làm mặt nặng nề.
• Nhiễm trùng, nốt viêm muộn: hiếm.
• Tắc mạch: hiếm nhưng nghiêm trọng, có thể gây hoại tử da cánh mũi, má; cần xử trí cấp cứu bằng hyaluronidase.
• Với công nghệ năng lượng: đỏ, sưng, bỏng hoặc tăng sắc tố nếu thông số không phù hợp.

Chi phí phụ thuộc mức độ, phương pháp và lượng sản phẩm, được tư vấn sau khi thăm khám.

Thăm khám tại Lona Skin Lab

Lona Skin Lab thực hiện tiêm filler HA, HIFU, RF vi điểm và skinbooster sau khi bác sĩ thăm khám và chỉ định. Buổi thăm khám thường gồm đánh giá rãnh cười khi thư giãn và khi cười, vùng má giữa, chất lượng da, tiền sử tiêm trước đây; sau đó bác sĩ giải thích lựa chọn, rủi ro và đề xuất phác đồ cá nhân hoá.

Bạn có thể đặt lịch thăm khám để bác sĩ đánh giá tình trạng và tư vấn phương án phù hợp.

Chăm sóc da tại nhà và sau thủ thuật

Sau tiêm hoặc thủ thuật năng lượng, nên tránh hoạt chất mạnh vài ngày theo hướng dẫn. Về lâu dài, chăm sóc nền tảng gồm:

• Chống nắng: dùng kem chống nắng phổ rộng mỗi ngày, ví dụ Dual Sun Block Soft SPF50+.
• Serum chống lão hoá: tham khảo nhóm serum chống lão hoá chứa vitamin C, peptide để hỗ trợ da trông săn và đều màu.
• Retinoid mỹ phẩm buổi tối: ví dụ Retin Advanced Renewal Cream, giúp cải thiện bề mặt da khi dùng đều đặn; bắt đầu tần suất thấp.

Khi nào cần đi khám ngay?

• Đau dữ dội, da vùng má, cánh mũi hoặc môi trên tái nhợt hay tím loang lổ sau tiêm.
• Mụn mủ nhỏ, phồng rộp xuất hiện trên vùng tiêm sau 1–3 ngày.
• Nhìn mờ, giảm thị lực.
• Sưng nóng đỏ tăng dần, sốt, chảy dịch.

Câu hỏi thường gặp

Rãnh cười có tự mất không?

Rãnh cười là cấu trúc tự nhiên nên không mất hẳn. Ở người trẻ, rãnh mờ đi khi mặt thư giãn. Khi đã hằn sâu do lão hoá, rãnh khó tự cải thiện. Chống nắng, không hút thuốc, giữ cân nặng ổn định và chăm sóc da đều đặn giúp làm chậm quá trình rãnh sâu thêm.

Tiêm filler rãnh cười giữ được bao lâu?

Thời gian duy trì tuỳ loại filler HA, lượng tiêm, vùng tiêm và chuyển hoá của từng người. Vùng quanh miệng cử động nhiều nên filler có thể giảm nhanh hơn vùng ít cử động. Bác sĩ sẽ theo dõi qua các lần tái khám và tư vấn thời điểm duy trì phù hợp, tránh tiêm chồng lớp quá nhiều.

HIFU có cải thiện được rãnh cười không?

HIFU có thể giúp cải thiện phần nào rãnh cười khi nguyên nhân chính là chảy xệ nhẹ đến vừa, nhờ kích thích co rút và tăng sinh collagen. Nếu rãnh sâu do mất thể tích, HIFU đơn thuần thường không đủ và có thể cần phối hợp với filler HA theo chỉ định của bác sĩ.

Tiêm rãnh cười có làm mặt bị cứng không?

Khi chọn đúng loại filler, đúng lớp và lượng vừa phải, gương mặt thường vẫn giữ được biểu cảm tự nhiên. Mặt có thể trông nặng hoặc không tự nhiên nếu tiêm quá nhiều hoặc tiêm chồng lớp liên tục. Vì vậy nên tiêm từng bước và đánh giá lại sau khi filler ổn định.

Tài liệu tham khảo

• American Academy of Dermatology (AAD)
• U.S. Food and Drug Administration (FDA)
• DermNet