Tiêm botox gọn hàm bị hóp má: nguyên nhân, cách phòng và hướng xử trí

Tiêm botox gọn hàm bị hóp má là tình trạng vùng má dưới hoặc gò má trông lõm, gầy hơn sau khi tiêm botulinum toxin vào cơ cắn (masseter). Nguyên nhân thường do cơ teo nhiều hơn mong muốn hoặc chỉ định chưa phù hợp. Tình trạng thường cải thiện dần khi thuốc hết tác dụng, nhưng cần bác sĩ đánh giá.

Vì sao tiêm botox gọn hàm có thể gây hóp má?

Botulinum toxin làm giảm dẫn truyền thần kinh – cơ, khiến cơ cắn hoạt động ít hơn và nhỏ dần trong vài tuần. Khi cơ cắn thu nhỏ, đường viền hàm dưới thon hơn. Tuy nhiên, nếu cấu trúc mặt không phù hợp hoặc mức độ teo cơ quá nhiều, vùng phía trên góc hàm và dưới gò má có thể trông lõm. Các nguyên nhân thường gặp:

• Chỉ định chưa phù hợp: mặt vuông do xương hàm rộng hoặc do mỡ, không phải do cơ cắn to.
• Mô mỡ trung mặt mỏng: người gầy, lớn tuổi, vừa giảm cân nhiều.
• Vị trí tiêm quá cao hoặc lan sang cơ lân cận: có thể ảnh hưởng nét cười, tạo vùng lõm.
• Tiêm lặp lại quá dày: cơ teo kéo dài hơn dự kiến.
• Gò má cao, xương hàm nhỏ: khi cơ cắn gọn lại, gò má càng nổi, tạo cảm giác hóp.

Ai dễ bị hóp má sau tiêm botox masseter?

Người có nguy cơ cao hơn thường là người mặt dài, gò má cao, má mỏng, hoặc có dấu hiệu lão hoá với mỡ mặt giảm. Ngược lại, người phì đại cơ cắn rõ (sờ thấy cơ nổi khi cắn chặt, hay nghiến răng) thường đáp ứng hài hoà hơn. Trước khi tiêm, bác sĩ cần đánh giá:

• Độ dày cơ cắn khi thả lỏng và khi cắn chặt; có thể dùng siêu âm khi cần.
• Cấu trúc xương hàm, gò má, độ dày mô mềm.
• Thói quen nghiến răng, nhai một bên, tiền sử tiêm trước đó.
• Kỳ vọng thực tế và tỷ lệ khuôn mặt tổng thể.

Nếu bạn muốn tìm hiểu kỹ hơn về kỹ thuật và liều lượng nói chung, có thể đọc bài trụ cột tiêm botox gọn hàm và bài các loại botox thon gọn hàm.

Hóp má sau tiêm botox kéo dài bao lâu, xử trí ra sao?

Tác dụng của botulinum toxin là tạm thời. Theo y văn, cơ cắn thường phục hồi dần sau vài tháng, nên vùng hóp cũng cải thiện từ từ. Hướng xử trí phụ thuộc mức độ và thời điểm:

Hướng xử trí	Khi nào cân nhắc	Lưu ý
Theo dõi, chờ cơ phục hồi	Hóp nhẹ, mới xuất hiện	Thường là lựa chọn đầu tiên; tái khám để đánh giá diễn tiến
Giãn khoảng cách hoặc ngưng tiêm nhắc lại	Đã tiêm nhiều lần, cơ teo nhiều	Bác sĩ điều chỉnh kế hoạch cho lần sau
Filler trung mặt hoặc chất tăng sinh collagen	Hóp rõ, kéo dài, hoặc do mô mỡ vốn mỏng	Cần đánh giá kỹ, thực hiện bởi bác sĩ; có rủi ro riêng
Chăm sóc da, dinh dưỡng	Hỗ trợ nền da	Không làm đầy vùng hóp nhưng giúp da khoẻ

Hiện chưa có thuốc “giải” để đảo ngược ngay tác dụng của botulinum toxin, vì vậy việc phòng ngừa từ khâu chỉ định là quan trọng nhất.

Rủi ro và tác dụng phụ khi tiêm botox gọn hàm

• Thường gặp: đau nhẹ, sưng, bầm tại điểm tiêm; mỏi khi nhai trong vài tuần đầu.
• Hóp má, mặt mất cân đối: do teo cơ không đều hoặc chỉ định chưa phù hợp.
• Ảnh hưởng nụ cười: nếu thuốc lan sang cơ cười (risorius), nụ cười có thể kém tự nhiên tạm thời.
• Phồng cơ nghịch lý: một phần cơ không được ức chế co bù, tạo khối phồng khi cắn.
• Hiếm gặp: dị ứng, nhiễm trùng, lan thuốc gây yếu cơ ngoài ý muốn.
• Kháng thuốc: có thể xuất hiện khi tiêm lặp lại dày với liều cao.

Sản phẩm không rõ nguồn gốc, tiêm tại cơ sở không có giấy phép làm tăng đáng kể rủi ro. Botulinum toxin là thuốc kê đơn, cần bác sĩ chỉ định và thực hiện.

Thăm khám tại Lona Skin Lab

Tại Lona Skin Lab, phòng khám da liễu thẩm mỹ tại Cần Thơ, bác sĩ thăm khám để đánh giá cơ cắn, cấu trúc xương và mô mềm trước khi quyết định có tiêm hay không. Lona Skin Lab thực hiện tiêm botulinum toxin và filler HA sau khi bác sĩ thăm khám và chỉ định. Với người đã bị hóp má sau tiêm ở nơi khác, bác sĩ sẽ đánh giá nguyên nhân, mức độ và tư vấn có nên chờ phục hồi tự nhiên hay cần can thiệp hỗ trợ.

Bạn có thể tham khảo thêm những điều cần biết trước và sau khi tiêm botox gọn hàm, hoặc đọc về ứng dụng khác của thuốc như tiêm botox cho tình trạng tăng tiết mồ hôi nách. Hãy đặt lịch thăm khám để được đánh giá cụ thể.

Chăm sóc da tại nhà sau thủ thuật

Trong vài giờ đầu sau tiêm, không xoa bóp vùng hàm, không nằm nghiêng đè lên vùng tiêm, tránh xông hơi, tập nặng. Về lâu dài, nền da khoẻ giúp gương mặt trông đầy đặn và tươi tắn hơn:

• Kem dưỡng tái tạo, cấp ẩm: ví dụ Regenerating Facial Cream chứa peptide, HA hỗ trợ cấp ẩm cho da khô theo công bố.
• Peptide: hỗ trợ cải thiện độ đàn hồi theo công bố. Tham khảo danh mục peptide.
• Kem chống nắng: hạn chế lão hoá do ánh sáng. Xem danh mục kem chống nắng.

Khi nào cần đi khám ngay?

• Khó nuốt, khó nói, nói ngọng, khó thở sau tiêm.
• Sụp mí, nhìn đôi, yếu cơ ở vùng xa vị trí tiêm.
• Sưng, nóng, đỏ, đau tăng dần, có mủ hoặc sốt.
• Nụ cười lệch rõ, mặt mất cân đối nhiều.

Câu hỏi thường gặp

Hóp má sau tiêm botox gọn hàm có tự hết không?

Phần lớn trường hợp cải thiện dần khi cơ cắn phục hồi, vì tác dụng của botulinum toxin là tạm thời. Thời gian khác nhau theo từng người, sản phẩm và số lần tiêm trước đó. Nếu vùng hóp rõ hoặc kéo dài, nên thăm khám để bác sĩ đánh giá nguyên nhân và hướng hỗ trợ.

Có nên tiêm filler ngay khi bị hóp má?

Không nên quyết định vội. Khi cơ đang trong giai đoạn bị ức chế, vùng hóp còn thay đổi. Tiêm filler quá sớm có thể khiến mặt quá đầy khi cơ phục hồi. Bác sĩ sẽ cân nhắc thời điểm, vị trí và loại sản phẩm phù hợp nếu thực sự cần.

Làm sao để giảm nguy cơ hóp má khi tiêm gọn hàm?

Quan trọng nhất là chỉ định đúng: xác định mặt vuông do cơ, không phải do xương hay mỡ. Bác sĩ đánh giá kỹ cấu trúc mặt, chọn vị trí và lượng thuốc phù hợp, không tiêm nhắc lại quá dày. Hãy chọn cơ sở y tế có giấy phép và bác sĩ có chuyên môn.

Hóp má có phải do tiêm phải thuốc giả?

Không hẳn. Hóp má có thể xảy ra ngay cả với thuốc chính hãng khi chỉ định hoặc kỹ thuật chưa phù hợp với cấu trúc mặt. Tuy nhiên, thuốc không rõ nguồn gốc làm tăng nhiều rủi ro khác, vì vậy nên hỏi rõ nguồn gốc sản phẩm và chọn cơ sở có giấy phép.

Tài liệu tham khảo

• American Academy of Dermatology (AAD)
• U.S. Food and Drug Administration (FDA)
• PubMed