Tóc hói chữ M: nguyên nhân, cấp độ và các lựa chọn cải thiện

Ths.Bs.Thảo Vy Đã kiểm duyệt nội dung

Tóc hói chữ M là tình trạng đường chân tóc lùi dần ở hai bên thái dương, tạo hình chữ M, thường gặp nhất trong rụng tóc di truyền ở nam giới. Tình trạng này có thể kiểm soát nếu phát hiện sớm, bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, các thủ thuật hỗ trợ hoặc cấy tóc khi nang tóc không còn đáp ứng.

Tóc hói chữ M là gì?

Ở người trưởng thành, đường chân tóc phía trước có thể lùi nhẹ theo tuổi, gọi là đường chân tóc trưởng thành. Hói chữ M khác ở chỗ hai góc thái dương lùi sâu dần qua từng năm, tóc vùng này mảnh, ngắn và thưa, trong khi phần giữa trán còn giữ lại tạo hình chữ M. Theo thời gian, nhiều người có thêm vùng thưa ở đỉnh đầu.

Bác sĩ thường dùng thang phân loại Norwood–Hamilton để mô tả mức độ, từ giai đoạn chỉ lùi nhẹ ở thái dương đến giai đoạn vùng trán và đỉnh đầu nối liền. Bài các cấp độ hói chữ M giải thích chi tiết từng giai đoạn.

Nguyên nhân gây hói chữ M

• Di truyền và DHT: nang tóc vùng thái dương và đỉnh đầu nhạy cảm với dihydrotestosterone. DHT làm pha tăng trưởng ngắn lại, nang tóc thu nhỏ (thu nhỏ nang tóc), sợi tóc mảnh dần.
• Tuổi: nguy cơ tăng dần theo tuổi; một số người bắt đầu từ cuối tuổi thiếu niên.
• Yếu tố làm nặng thêm: hút thuốc, thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài, chế độ ăn thiếu đạm hoặc vi chất có thể làm tình trạng rụng tóc rõ hơn.
• Tác động cơ học: buộc tóc quá chặt, đội mũ bảo hiểm ép sát lâu ngày có thể gây rụng tóc do lực kéo vùng thái dương; đây là nguyên nhân khác cần phân biệt.

Không phải mọi trường hợp đường chân tóc lùi đều là rụng tóc di truyền. Rụng tóc do viêm, do sẹo hoặc rụng tóc từng mảng vùng trán cũng có thể giống hói chữ M, vì vậy thăm khám và soi da đầu là cần thiết. Bài nang tóc bị teo có phục hồi lại được không giải thích vì sao thời điểm can thiệp quan trọng.

Các lựa chọn cải thiện tóc hói chữ M

Thuốc chỉ kiểm soát quá trình thu nhỏ nang tóc trong thời gian dùng. Cấy tóc di chuyển nang tóc từ vùng gáy (ít nhạy với DHT) lên vùng hói, nhưng phần tóc tự nhiên còn lại vẫn có thể tiếp tục thưa nếu không duy trì kiểm soát. Vì vậy nhiều người cần phối hợp nhiều hướng theo kế hoạch lâu dài.

Rủi ro và tác dụng phụ cần biết

• Thuốc bôi: ngứa, đỏ, bong vảy da đầu; mọc lông vùng trán, má nếu thuốc lan ra ngoài.
• Thuốc uống nhóm ức chế 5-alpha reductase: một số người gặp giảm ham muốn, rối loạn cương, thay đổi tâm trạng. Thuốc không dùng cho phụ nữ mang thai hoặc có khả năng mang thai, phụ nữ mang thai cũng tránh tiếp xúc viên vỡ. Thuốc có thể làm thay đổi chỉ số PSA trong xét nghiệm tuyến tiền liệt, cần báo bác sĩ khi xét nghiệm.
• Thủ thuật da đầu: đau, đỏ, rỉ máu điểm, nhiễm trùng nếu không vô khuẩn.
• Cấy tóc: sưng trán, tê da đầu, viêm nang lông, sẹo; một số nang cấy có thể không sống.

Không tự mua thuốc uống trên mạng, không dùng chung đơn với người khác và không ngừng hoặc đổi thuốc khi chưa trao đổi với bác sĩ.

Thăm khám tại Lona Skin Lab

Tại Lona Skin Lab, phòng khám da liễu thẩm mỹ tại Cần Thơ, buổi thăm khám rụng tóc gồm hỏi bệnh sử, khám da đầu, soi da đầu để xác định mức độ thu nhỏ nang tóc và chỉ định xét nghiệm khi cần. Lona Skin Lab kê đơn da liễu và thực hiện các thủ thuật trong phạm vi chuyên môn sau khi bác sĩ thăm khám và chỉ định. Với cấy tóc, bác sĩ đánh giá mức độ phù hợp và giới thiệu chuyển tuyến tới cơ sở có chuyên môn phẫu thuật.

Nếu bạn muốn biết trước các khoản thường gặp khi đi khám tóc, có thể đọc khám rụng tóc gồm những gì. Bạn có thể đặt lịch thăm khám để bác sĩ đánh giá tình trạng tóc và tư vấn phương án phù hợp.

Chăm sóc tóc và da đầu tại nhà

• Gội đầu bằng dầu gội dịu nhẹ, tần suất phù hợp với độ dầu của da đầu; không gãi mạnh, không chà bằng móng tay.
• Bôi thuốc trên da đầu khô, đúng vị trí, rửa tay sau khi bôi để thuốc không lan ra mặt.
• Hạn chế sấy quá nóng, nhuộm, uốn liên tục; tránh buộc tóc hoặc đội mũ quá chặt kéo căng vùng thái dương.
• Bảo vệ vùng da đầu thưa tóc khỏi nắng bằng mũ rộng vành.
• Ăn đủ đạm, sắt, kẽm; ngủ đủ giấc; bỏ thuốc lá.

Dầu gội và serum “kích thích mọc tóc” là mỹ phẩm, chỉ hỗ trợ chăm sóc da đầu, không thay thế thuốc khi đã có chẩn đoán rụng tóc di truyền.

Khi nào cần đi khám ngay?

• Đường chân tóc lùi nhanh rõ rệt trong vài tháng hoặc xuất hiện mảng rụng tròn.
• Da đầu đỏ, ngứa nhiều, đau, có mủ, vảy dày hoặc vùng da nhẵn bóng.
• Rụng tóc kèm mệt mỏi, sụt cân, thay đổi nội tiết.
• Xuất hiện tác dụng phụ khi đang dùng thuốc mọc tóc.

Câu hỏi thường gặp

Tóc hói chữ M có mọc lại được không?

Nếu nang tóc vùng thái dương còn hoạt động, thuốc theo chỉ định có thể giúp tóc dày lên hoặc làm chậm tiến triển. Khi vùng da đã nhẵn bóng lâu năm, nang tóc có thể không còn đáp ứng và cấy tóc là lựa chọn được cân nhắc. Kết quả khác nhau tuỳ mức độ và cơ địa.

Hói chữ M có phải do đội mũ bảo hiểm?

Đội mũ bảo hiểm thông thường không gây rụng tóc di truyền. Tuy nhiên mũ quá chật, đội liên tục nhiều giờ có thể gây rụng tóc do lực kéo hoặc ma sát. Nếu đường chân tóc lùi, cần khám để phân biệt rụng tóc di truyền với rụng tóc do lực kéo hoặc nguyên nhân khác.

Minoxidil có dùng cho hói chữ M được không?

Minoxidil là một trong các thuốc được nghiên cứu cho rụng tóc di truyền, kể cả vùng thái dương, dù vùng đỉnh đầu thường đáp ứng rõ hơn. Bạn nên được bác sĩ hướng dẫn dạng dùng, cách bôi và theo dõi tác dụng phụ. Cần dùng đều vài tháng mới đánh giá được.

Bao giờ nên cân nhắc cấy tóc FUE?

Cấy tóc thường được cân nhắc khi vùng hói đã tương đối ổn định, vùng gáy đủ dày để lấy nang và người bệnh hiểu rằng vẫn cần duy trì kiểm soát phần tóc tự nhiên. Người trẻ tuổi, tóc còn đang rụng nhanh nên ổn định bằng thuốc trước. Đây là phẫu thuật, cần cơ sở có chuyên môn.

Phụ nữ có bị hói chữ M không?

Phụ nữ rụng tóc di truyền thường biểu hiện thưa lan toả ở đỉnh đầu, đường ngôi rộng ra, ít khi lùi thái dương kiểu chữ M. Nếu phụ nữ có đường chân tóc lùi, cần kiểm tra nội tiết, rụng tóc do lực kéo hoặc rụng tóc xơ hoá vùng trán.

Tài liệu tham khảo

• American Academy of Dermatology (AAD) – www.aad.org
• DermNet – dermnetnz.org
• NHS – www.nhs.uk
• PubMed – Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ – pubmed.ncbi.nlm.nih.gov